Brussels Hoofdstedelijk Gewest
inventaris van het bouwkundig erfgoed
Inventaris
Inleidingen
Kaart
Glossarium
Links
info
ATexte taille S ATexte taille M ATexte taille L | FR

Extra

Enkele gebouwen van dezelfde architect
BLOMME Yvan

Louizaplein 1-2, 5, 6
Louizalaan 1, 2
Gulden-Vlieslaan 53Louizaplein 1-2, 5, 6
Louizalaan 1, 2
Gulden-Vlieslaan 53
Albert Leemansplein 5Albert Leemansplein 5Vleurgatse Steenweg 215-217Vleurgatse Steenweg 215-217Zuidstation en bijgebouwenFonsnylaan 47, 48, 49Zuidstation en bijgebouwen
Fonsnylaan 47, 48, 49
Venezuelalaan 12Venezuelalaan 12Charleroise Steenweg 222Charleroise Steenweg 222Franklin Rooseveltlaan 202Franklin Rooseveltlaan 202Voormalige Hôtel des AcaciasFonsnylaan 5-6-7Voormalige Hôtel des Acacias
Fonsnylaan 5-6-7

Enkele gebouwen met dezelfde stijl
Postmodernisme

Frankrijkstraat 85-85a, 87
Onderwijsstraat 157Frankrijkstraat 85-85a, 87
Onderwijsstraat 157
Voormalige persoonlijke woning van architect Jean-Pierre CluysenaarKunstlaan 10-11
Liefdadigheidsstraat 34Voormalige persoonlijke woning van architect Jean-Pierre Cluysenaar
Kunstlaan 10-11
Liefdadigheidsstraat 34
Belle-vuestraat 24Belle-vuestraat 24Le Monte-CarloLouizalaan 413Le Monte-Carlo
Louizalaan 413
Kleine Dalstraat 12-14-16-18Kleine Dalstraat 12-14-16-18Munsterstraat 46Munsterstraat 46Willem Tellstraat 57Willem Tellstraat 57Ambassade van PolenTervurenlaan 282Ambassade van Polen
Tervurenlaan 282
Voormalig Institut des Filles de MarieEmile Féronstraat 5-7-9
Hollandstraat 76Voormalig Institut des Filles de Marie
Emile Féronstraat 5-7-9
Hollandstraat 76

Enkele gebouwen met dezelfde typologie
kantoorgebouw

Belgradostraat 124-126Belgradostraat 124-126Brugmannlaan 10-10aBrugmannlaan 10-10aVoormalige hoofdzetel van S.A. Les Tramways bruxelloisGulden-Vlieslaan 14, 15-15a-15b
de Stassartstraat 25-27Voormalige hoofdzetel van S.A. Les Tramways bruxellois
Gulden-Vlieslaan 14, 15-15a-15b
de Stassartstraat 25-27
Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium (KIK)Jubelpark 1Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium (KIK)
Jubelpark 1
WatertorensBelle Alliancelaan 1
Terkamerenbos Watertorens
Belle Alliancelaan 1
Terkamerenbos
Inquisitiestraat 19-21Inquisitiestraat 19-21Koning Albert II-laan 5, 7, 9
Marktstraat 19, 31, 51
Georges Matheusstraat 25, 31, 35, 41Koning Albert II-laan 5, 7, 9
Marktstraat 19, 31, 51
Georges Matheusstraat 25, 31, 35, 41
BoudewijntorenKoning Albert II-laan 1, 3Boudewijntoren
Koning Albert II-laan 1, 3
"Provinces Réunies"Liefdadigheidsstraat 16"Provinces Réunies"
Liefdadigheidsstraat 16
Galerie d'IxellesElsense Steenweg 50
Waverse Steenweg 19-23Galerie d'Ixelles
Elsense Steenweg 50
Waverse Steenweg 19-23

Enkele gebouwen uit dezelfde periode
1960 - 1970

Berckmansstraat 66Berckmansstraat 66Architectenwoning van Jean De GheestCharles Thielemanslaan 118Architectenwoning van Jean De Gheest
Charles Thielemanslaan 118
Sint-Pietersplein 26Sint-Pietersplein 26Voormalige School nr. 3, nu UlenspiegelschoolHeldenplein 4, 5, 6Voormalige School nr. 3, nu Ulenspiegelschool
Heldenplein 4, 5, 6
VriendschapswijkGele Hoekstraat 1, 3, 5, 7, 9, 11, 13, 15, 17, 19, 21, 23, 2, 4, 6, 8, 10, 12, 14, 16, 18, 20
Pierre Vander Biestlaan 27, 27b, 29, 31, 33, 35, 37, 39, 41, 43, 45, 47
Blauwe Hemelstraat 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 12, 13a
Halvemaanplein 1, 3
Oranjebloesemstraat 4, 5, 6
Wildehoek 2, 4, 6
Kersentijdstraat 1, 2, 3, 5, 7, 9, 8, 10, 12, 14, 16Vriendschapswijk
Gele Hoekstraat 1, 3, 5, 7, 9, 11, 13, 15, 17, 19, 21, 23, 2, 4, 6, 8, 10, 12, 14, 16, 18, 20
Pierre Vander Biestlaan 27, 27b, 29, 31, 33, 35, 37, 39, 41, 43, 45, 47
Blauwe Hemelstraat 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 12, 13a
Halvemaanplein 1, 3
Oranjebloesemstraat 4, 5, 6
Wildehoek 2, 4, 6
Kersentijdstraat 1, 2, 3, 5, 7, 9, 8, 10, 12, 14, 16
André Fauchillestraat 16André Fauchillestraat 16Sint-Michielskollegestraat 25, 27Sint-Michielskollegestraat 25, 27Parochiekerk van Sint-Antonius van PaduaSint-Antoonplein Parochiekerk van Sint-Antonius van Padua
Sint-Antoonplein
Ambassade van de Republiek van IvoorkustFranklin Rooseveltlaan 234Ambassade van de Republiek van Ivoorkust
Franklin Rooseveltlaan 234
Louizalaan 187Louizalaan 187
Contact - Wettelijke melding - © Monumenten & Landschappen - Credits
Paul Henri Spaaklaan 2-4, Zuidertoren vanuit Jamarlaan (foto 2004).Paul Henri Spaaklaan 2-4, Zuidertoren (...)Paul Henri Spaaklaan 2-4, Zuidertoren vanuit Zwedenstraat (foto 2004).Paul Henri Spaaklaan 2-4, Zuidertoren (...)Paul Henri Spaaklaan 2-4, Zuidertoren vanuit Europaesplanade (foto 2004).Paul Henri Spaaklaan 2-4, Zuidertoren (...)Paul Henri Spaaklaan 2-4, Zuidertoren, detail (foto 2004).Paul Henri Spaaklaan 2-4, Zuidertoren, (...)Paul Henri Spaaklaan 2-4, Zuidertoren, polygonaal bijgebouw (foto 2004).Paul Henri Spaaklaan 2-4, Zuidertoren, (...)Paul Henri Spaaklaan 2-4, Zuidertoren, toegangsvolume (foto 2004).Paul Henri Spaaklaan 2-4, Zuidertoren, (...)Paul Henri Spaaklaan 2-4, Zuidertoren, beeldhouwwerk n.o.v. Jacques Moeschal (foto 2004).Paul Henri Spaaklaan 2-4, Zuidertoren, (...)Paul Henri Spaaklaan 2-4, Zuidertoren, beeldhouwwerk n.o.v. Jean-Pierre Ghysels (foto 2004).Paul Henri Spaaklaan 2-4, Zuidertoren, (...)Paul Henri Spaaklaan 2-4, Zuidertoren (<i>La Technique des Travaux</i>, 11-12, 1966, p. 322).Paul Henri Spaaklaan 2-4, Zuidertoren (...)Paul Henri Spaaklaan 2-4, Zuidertoren (<i>La Technique des Travaux</i>, 11-12, 1966, p. 328).Paul Henri Spaaklaan 2-4, Zuidertoren (...)Paul Henri Spaaklaan 2-4, Zuidertoren (<i>La Technique des Travaux</i>, 11-12, 1966, p. 335).Paul Henri Spaaklaan 2-4, Zuidertoren (...)
Zoom : Paul Henri Spaaklaan 2-4, Zuidertoren vanuit Jamarlaan (foto 2004). Zoom
Paul Henri Spaaklaan 2-4, Zuidertoren vanuit Jamarlaan (foto 2004).
Sint-Gillis

Zuidertoren
Paul-Henri Spaaklaan 2-4

PDF - versiePDF - versieLigging tonenLigging tonenVerzenden per e-mailVerzenden per e-mail

Groot ensemble van kantoren i.o.v. de Rijkskas voor Werknemerspensioenen, 1961. Bouw geleid door groep van architecten (René Aerts, Paul Ramon, Adrien Bressers, A. Van Acker, Marcel Lambrichs en Jean Van Doosselaere) en ingenieurs (studiebureau A. Lipski) aanvankelijk voorgezeten door Yvan Blomme maar na zijn dood opgevolgd door Jean-François Petit, bijgestaan door Jean Hendrickx.

Omvat drie gebouwen: vierkante toren van 150 m hoog, klein volume van één bouwlaag dat ingang van toren vormt, en veelhoekig gebouw met vier bouwlagen. Twee laatste met toren verbonden door loopbrug over private straat. Ensemble heeft volume van ca 375.000 m³.

Toren met 38 bouwlagen en drie ondergrondse bouwlagen. Om een zo groot mogelijke kantoorruimte te creëren, zijn de dienstruimtes (liften, trappen, vestiaires, sanitair en archieven) samengebald in het midden van de toren. Deze vierkante kern met een metalen geraamte en bekleed met beton, vormt tevens de enige dragende pijler1. Muurstut zonder entasis (kromming), mogelijk met basis en kapiteel; - 2. Massief gemetseld of betonnen steunelement met gewoonlijk rechthoekige doorsnede (vb. bruggepijler,…) van heel het complex. Haar funderingsplaat bevindt zich 9 m onder straatniveau. Elke vloerplaat steunt op vier voorgebogen dragende liggers, zgn. Preflex-liggers, ontwikkeld door ingenieur A. Lipski.

Paul Henri Spaaklaan 2-4, Zuidertoren (<i>La Technique des Travaux</i>, 11-12, 1966, p. 328).

Om de uiteinden van de vloerplaten niet te belasten, ontwierpen de architecten een lichte gordijngevelNiet dragende gevel, meestal bestaande uit een opeenstapeling van vensterregisters. met uitspringende stalen en aluminium stijlenVerticale zijden van een opening waarop een boog of latei rust., polyester raamwerkVast of bewegend houten of metalen omlijsting van een ruit binnen een kozijn. met dubbel glas en donkergekleurde borstweringen1. Verhoogd gedeelte van een vestingsmuur waarachter men veilig kan lopen; - 2. Muurtje of hekwerk (balkon, terras); - 3. Deel van een muur tussen vloer en onderzijde van een venster; - 4. Verhoging van de buitenmuren van een huis boven de zolderbalken waarop een muurplaat rust. in GlasalKunststoffen gevelplaat, bestaande uit een isolerende kern tussen twee platen (vandaar 'sandwich'). Bekendste uitvoering, Glasal, gemaakt op basis van cement en versterkingsvezels, met een glad zijdeglans oppervlakte en verkrijgbaar in een tiental verschillende kleuren.. De oorspronkelijke gordijngevelNiet dragende gevel, meestal bestaande uit een opeenstapeling van vensterregisters. werd in 1993 door arch. Michel Jaspers, R. en H. Mahieu vervangen door spiegelglazen variant in postmoderneTegenbeweging (sinds ca. 1980) van het modernisme. Het functionalisme wordt in vraag gesteld, terwijl vormelementen uit het verleden (classicisme, art deco, enz.) opnieuw en op eigentijdse wijze worden toegepast. stijl met tal van lichtgekleurde horizontale banden.

Sokkel van toren bekleed met lichtgrijs gepolijst graniet en aan oost- en westgevel telkens voorzien van een monumentaalZuilen of pilasters die over de volle hoogte of over meer dan één verdieping opgaan, onafhankelijk van de door vensters en bouwlagen gegeven maten., geometrisch fonteinbeeld. Beelden spelen tevens rol in koeling van water van klimaatsregeling, dat naar een groot bekken wordt afgeleid; ontworpen door Jacques Moeschal en Jean-Pierre Ghysels, die in 1966 ex æquo wedstrijd wonnen georganiseerd door Staatskas. Beeld van Jacques Moeschal is van roestvrij staal, dat van Jean-Pierre Ghysels van platen geslagen koper.

Paul Henri Spaaklaan 2-4, Zuidertoren, beeldhouwwerk n.o.v. Jacques Moeschal (foto 2004).

Toegangsvolume oorspronkelijk ook bekleed met graniet, maar grondig gerenoveerd in postmoderneTegenbeweging (sinds ca. 1980) van het modernisme. Het functionalisme wordt in vraag gesteld, terwijl vormelementen uit het verleden (classicisme, art deco, enz.) opnieuw en op eigentijdse wijze worden toegepast. stijl en voorzien van grote gebogen luifelAfdak boven de ingang van een huis of handelszaak..

Polygonaal gebouw nu volledig bekleed met glasstructuur. Oorspronkelijk volledig opengewerkteOpengewerkt, voorzien van een stelsel van kleine, decoratieve openingen. benedenverdieping met fijn metalen schrijnwerkVerzameling van al het (niet-constructief) houten materiaal zoals deuren, vensterkozijnen, erkeronderdelen, kroonlijst, …; bij uitbreiding ook materiaal in aluminium, PVC, ... . Uitkragende middelste bouwlagen waren bekleed met panelen1. Dunne (houten) plaat, gevat in een omlijsting van stijlen en regels van deuren, lambriseringen en plafonds; - 2. Gevelversiering in de vorm van een in- (spiegel) of uitspringende (paneel) rechthoekige omlijsting. lichtgrijs graniet en waren aan uiteinden opengewerktOpengewerkt, voorzien van een stelsel van kleine, decoratieve openingen. door lange vensterregistersDoorlopende horizontale aaneenschakeling van vensters.. Hoogste bouwlaag was blindZonder opening; blind venster, schijnopening. en lag onder breed uitstekende kroonlijstStelselmatig uitkragende geprofileerde lijst boven een muur of een ander belangrijk bouwdeel (entablement). en plat dak.



Archieven
GASG/DS 126 (1961), 178 (1993).
KIK, 207485B.
Verzameling postkaarten Dexia Bank.

Publicaties en studies

Robert-Jones, P., Jacques Moeschal ou la sculpture architectonique, Les carnets d'architecture contemporaine 6, CFC éd., Brussel, 2002.


Tijdschriften

‘ La Tour du Midi à Bruxelles, arch. R. Aerts et P. Ramon / Y. Blomme et J.F. Petit / A. Bressers et A. Van Acker / M. Lambrichs / J. Van Doosselaere ', Architecture 68, 83, pp. 144-155.

‘ Immeuble de bureaux à Bruxelles, arch. E. Verhaegen ', Architecture 68, 83, pp. 156-159.

‘ Une nouvelle fontaine à Bruxelles ', Brabant, 3, 1968, p. 19.

‘ La Tour du Midi ', La Maison, 1, 1967, pp. 15-23, 34-35.

NOVGORODSKY, L., ‘ La Tour du Midi à Bruxelles. Immeuble pour bureaux de 37 étages et de 150 m de hauteur ', La Technique des Travaux, 11-12, 1966, pp. 322-335.

Top
Afkortingen | Onderzoek en redactie : 1997-2004.
Pierre PaulusparkPierre PaulusparkFélix DelhassestraatFélix DelhassestraatMorisstraatMorisstraatWipstraatWipstraatRoemeniëstraatRoemeniëstraatGisbert CombazstraatGisbert CombazstraatRetoricastraatRetoricastraatVestingstraatVestingstraatMontenegrostraatMontenegrostraatAndré HennebicqstraatAndré HennebicqstraatLausannestraatLausannestraatLoixpleinLoixplein
Deze notitie
Paul-Henri Spaaklaan 2-4Paul-Henri Spaaklaan 2-4BronstraatBronstraatBelgradostraatBelgradostraatPoincarélaanPoincarélaanLissabonstraatLissabonstraatGulden-VlieslaanGulden-VlieslaanJean StasstraatJean StasstraatJoseph ClaesstraatJoseph ClaesstraatServiëstraatServiëstraatCrickxstraatCrickxstraatBethlehempleinBethlehempleinJulien DillenspleinJulien DillenspleinEugène VerheggenstraatEugène VerheggenstraatAlsembergse SteenwegAlsembergse SteenwegAmazonestraatAmazonestraat