Brussels Hoofdstedelijk Gewest
inventaris van het bouwkundig erfgoed
Inventaris
Inleidingen
Kaart
Glossarium
Links
info
ATexte taille S ATexte taille M ATexte taille L | FR

Extra

Enkele gebouwen met dezelfde stijl
Modernisme

Nieuwelaan 94Nieuwelaan 94Brugmannlaan 10-10aBrugmannlaan 10-10aSint-Bernarduskapel en KarmelitessenkloosterBronstraat 83
Lausannestraat 22Sint-Bernarduskapel en Karmelitessenklooster
Bronstraat 83
Lausannestraat 22
Huis EmpainFranklin Rooseveltlaan 67
Victorialaan 32Huis Empain
Franklin Rooseveltlaan 67
Victorialaan 32
Institut Saint-Luc en Institut Saint-Jean-Baptiste de la SalleSpanjestraat 54
Maurice Wilmottestraat 33, 33a, 35, 37
Ierlandstraat 57, 59, 61, 63
Morisstraat 19Institut Saint-Luc en Institut Saint-Jean-Baptiste de la Salle
Spanjestraat 54
Maurice Wilmottestraat 33, 33a, 35, 37
Ierlandstraat 57, 59, 61, 63
Morisstraat 19
Overwinningsstraat 13-15Overwinningsstraat 13-15Goedheidstraat 11Goedheidstraat 11Julien Vermeerschstraat 3Julien Vermeerschstraat 3Auguste Rodinlaan 31Auguste Rodinlaan 31Huis CohenFranklin Rooseveltlaan 60Huis Cohen
Franklin Rooseveltlaan 60
Gulden-Vlieslaan 68Gulden-Vlieslaan 68Huis Petruccide Praeterestraat 18-20Huis Petrucci
de Praeterestraat 18-20

Enkele gebouwen met dezelfde typologie
kinderbewaarplaats

"Crèche Reine Elisabeth" en Nederlandse BasisschoolOvervloedstraat 17-19"Crèche Reine Elisabeth" en Nederlandse Basisschool
Overvloedstraat 17-19
Crèche Cardinal MercierOpperstraat 48Crèche Cardinal Mercier
Opperstraat 48
Kinderdagverblijf Gabrielle VanderveldeGrevelingenstraat 55Kinderdagverblijf Gabrielle Vandervelde
Grevelingenstraat 55
Le NidNeststraat 5-7, 9-11-13Le Nid
Neststraat 5-7, 9-11-13
"Crèche Sainte-Gertrude"Deken Boonestraat 2
Félix Hapstraat 16"Crèche Sainte-Gertrude"
Deken Boonestraat 2
Félix Hapstraat 16

Enkele gebouwen uit dezelfde periode
1950 - 1960

Peter PanschoolRetoricastraat 9-11-13Peter Panschool
Retoricastraat 9-11-13
Voormalige gemeentelijke elektriciteitscentraleFernand Bernierstraat 38, 40
Bosniëstraat 40, 42, 44Voormalige gemeentelijke elektriciteitscentrale
Fernand Bernierstraat 38, 40
Bosniëstraat 40, 42, 44
Résidence Port-RoyalDageraadstraat 1a
Munsterstraat 18Résidence Port-Royal
Dageraadstraat 1a
Munsterstraat 18
Internationaal Rogier CentrumKarel Rogierplein 10-15Internationaal Rogier Centrum
Karel Rogierplein 10-15
Autodistributie - D’Ieteren autoMaliestraat 50
Amerikaanse Straat 135, 137, 139, 141, 143, 145Autodistributie - D’Ieteren auto
Maliestraat 50
Amerikaanse Straat 135, 137, 139, 141, 143, 145
Edouard Lacomblélaan 22-24
Nestor Plissartlaan 34Edouard Lacomblélaan 22-24
Nestor Plissartlaan 34
Voormalige bioscoop MarignanLeuvense Steenweg 33Voormalige bioscoop Marignan
Leuvense Steenweg 33
Oudergemlaan 328, 330Oudergemlaan 328, 330Kloktorenstraat 30, 32, 34, 36, 38, 40Kloktorenstraat 30, 32, 34, 36, 38, 40Overwinningsstraat 159a, 161, 163
Sint-Bernardusstraat 102a, 104Overwinningsstraat 159a, 161, 163
Sint-Bernardusstraat 102a, 104
Louizalaan 437-439Louizalaan 437-439
Contact - Wettelijke melding - © Monumenten & Landschappen - Credits
Willem Tellstraat 58, straatgevel (foto 2004).Willem Tellstraat 58, straatgevel (foto (...)Willem Tellstraat 58 (foto s.d).Willem Tellstraat 58 (foto (...)Willem Tellstraat 58, bas-reliëf op 2de verdieping straatgevel (foto 2004).Willem Tellstraat 58, bas-reliëf op 2de (...)Willem Tellstraat 58, detail toegangsdeur (foto 2004).Willem Tellstraat 58, detail (...)Willem Tellstraat 58, zijgevel (foto 2004).Willem Tellstraat 58, zijgevel (foto (...)Willem Tellstraat 58, rotonde (foto 2004).Willem Tellstraat 58, rotonde (foto (...)Willem Tellstraat 58, gevel van volume binnen bouwblok (foto 2004).Willem Tellstraat 58, gevel van volume (...)Willem Tellstraat 58, metalen trap naar loggia (foto 2004).Willem Tellstraat 58, metalen trap naar (...)Willem Tellstraat 58, detail metalen borstwering van loggia (foto 2004).Willem Tellstraat 58, detail metalen (...)Willem Tellstraat 58, detail omheiningssmuur (foto 2004).Willem Tellstraat 58, detail (...)Willem Tellstraat 58, detail trap (foto 2004).Willem Tellstraat 58, detail trap (foto (...)Willem Tellstraat 58, vml. kindertuin en school Jourdan ca 1900 (archief van de crèche Jourdan).Willem Tellstraat 58, vml. kindertuin (...)Willem Tellstraat 58, vml. kindertuin en school Jourdan, keuken, ca 1900 (archief van de crèche Jourdan).Willem Tellstraat 58, vml. kindertuin (...)Willem Tellstraat 58, vml. kindertuin en school Jourdan, tuin, ca 1900 (archief van de crèche Jourdan).Willem Tellstraat 58, vml. kindertuin (...)Willem Tellstraat 58, gevel van de vml. kindertuin en school Jourdan, tuin, ca 1900 (archief van de crèche Jourdan).Willem Tellstraat 58, gevel van de vml. (...)Willem Tellstraat 58,  gevel tuinzijde van de kindertuin Jourdan (archief van de crèche Jourdan).Willem Tellstraat 58, gevel tuinzijde (...)Willem Tellstraat 58,  rotonde van de kindertuin Jourdan (archief van de crèche Jourdan).Willem Tellstraat 58, rotonde van de (...)
Zoom : Willem Tellstraat 58, straatgevel (foto 2004). Zoom
Willem Tellstraat 58, straatgevel (foto 2004).
Sint-Gillis

"Crèche Jourdan"
Willem Tellstraat 58

PDF - versiePDF - versieLigging tonenLigging tonenVerzenden per e-mailVerzenden per e-mail

Historiek: In 1870 wordt een eerste zeer bescheiden kinderdagverblijf opgericht. Dr. Jourdan (arts en filantroop), schenkt in 1873 een terrein en gebouw in de Windmolenstraat, huidige Albaniëstraat, aan de gemeente (K.B. 23.07.1873) voor de oprichting van een nieuw kinderdagverblijf, die eerst 25 en later 100 kinderen zou opvangen. In 1894 blijkt het kinderdagverblijf echter niet langer aan de verwachtingen te voldoen: ze is te ver van de arbeiderswijken gelegen en bezit geen tuin.

Op 5.11.1899 besluit de gemeente een nieuwe kinderdagverblijf in de Willem Tellstraat op te richten, n.o.v. arch. Edouard Parys en zijn opvolger arch. Segers en gemeentelijk arch. Edmond Quetin, (1896). Het nieuwe complex met een sober eclectischeVeel voorkomende stijl (ca. 1850-1914) die inspiratie put uit verschillende architectuurstijlen uit het verleden. Komt door de combinatie van enerzijds verschillende stijlelementen en anderzijds nieuwe technieken en materialen tot een unieke eigentijdse creatie. voorbouw met asymmetrische compositieTypische gevelopstand bestaande uit twee ongelijke traveeën; in Brussel komt dit geveltype vaak voor met drie bouwlagen volgens verkleinende ordonnantie; de hoofdtravee is meestal breder, rijker uitgewerkt en wordt verder benadrukt door licht vooruit te springen en/of door één of meer balkons; de kelders zijn meestal hoog, wat zich vertaalt in een hoge onderbouw; het grondplan bestaat over het algemeen uit een aaneenschakeling van kamers. en een grote achterbouw, kan 200 kinderen opvangen en beschikt over een kleuterschool en een grote tuin. In 1911 wordt de voorbouw uitgebreid n.o.v. arch. Emile Grégoire met twee traveeënVerticale geleding van een gevel, bepaald door afstand tussen twee opeenvolgende steunpunten (vb. muurdammen, zuilen, ...) en één bouwlaag onder terras. In 1950 wordt het complex in modernistischeInternationale stijl (vanaf ca. 1920) waarbij het functionele primeert op de vorm. Wordt gekenmerkt door een rationeel grondplan, eenvoudige geometrische vormen, platte daken en het gebruik van moderne materialen zoals gewapend beton. stijl gerenoveerd n.o.v. Jean F. Huybrechts, die tevens het meubilair ontwerpt. Op 4.07.1953 wordt het complex ingehuldigd.

Willem Tellstraat 58,  gevel tuinzijde van de kindertuin Jourdan (archief van de crèche Jourdan).

Huidige situatie: Complex van drie volumes, gerenoveerd in modernistischeInternationale stijl (vanaf ca. 1920) waarbij het functionele primeert op de vorm. Wordt gekenmerkt door een rationeel grondplan, eenvoudige geometrische vormen, platte daken en het gebruik van moderne materialen zoals gewapend beton. stijl met gele belvédère bakstenen gevels: twee aansluitende volumes langs straat en derde achterliggend volume; grote tuin ten zuiden van complex met afsluitingsmuur langs W. Tellstraat.

Twee volumes langs straat onder plat dak. Rechts volume met drie bouwlagen en twee gelijke traveeënVerticale geleding van een gevel, bepaald door afstand tussen twee opeenvolgende steunpunten (vb. muurdammen, zuilen, ...). Hardstenen poortomlijsting met metalen deur en lantaren1. Bovenste, opengewerkte bekroning van een dakkoepel of toren; schrijlings op nok van een dak gelegen wordt het dakruiter genoemd. - 2. Lichtbron met glazen ruiten., onder luifelAfdak boven de ingang van een huis of handelszaak. uit glastegels. Getralied vensterLicht- en/of luchtopening in een muur. op benedenverdieping en vensterleuningenLage, versierde leuning boven een onderdorpel, meestal in metaal. met ”S” of ”G” monogram op verdiepingen. Tussen verdiepingen opschrift: “Creche Jourdan” in bronzen letters. Op tweede verdieping centraal bas-reliëf van kinderverzorgster met kind, gesigneerd “Jean / Canneel”. Hoog bepleisterdMuur of plafond bedekt met een laag mortel op basis van een mengsel van kalk, gips of cement en zand, met of zonder andere fijne toeslagmaterialen. hoofdgestelHoog horizontaal lijstwerk ter bekroning van een gevel., links benadrukt door kort pilasterPlatte, weinig uitspringende muurpijler, vaak met basis en kapiteel. en bronzen makelaarUitstekende versiering op de nok van een dak in de vorm van een decoratieve metalen, terracotta of houten bol of stang (makelaar).. Bewaard geometrisch smeedwerkTaai, ‘kneedbaar’ ijzer dat ambachtelijk wordt ‘gesmeed’ (gehamerd bij hoge temperatuur) tot decoratieve bouwonderdelen als tuinhekken, borstweringen… en metalen schrijnwerkVerzameling van al het (niet-constructief) houten materiaal zoals deuren, vensterkozijnen, erkeronderdelen, kroonlijst, …; bij uitbreiding ook materiaal in aluminium, PVC, ... .

Links volume van twee bouwlagen met één traveeVerticale geleding van een gevel, bepaald door afstand tussen twee opeenvolgende steunpunten (vb. muurdammen, zuilen, ...) uit glastegels in W. Tellstraat. Zijgevel met rotonde en zes aansluitende traveeënVerticale geleding van een gevel, bepaald door afstand tussen twee opeenvolgende steunpunten (vb. muurdammen, zuilen, ...). Verdiepingen opgevat als loggiaOverdekte, halfopen ruimte; schaduwrijke inham in de gevel van een gebouw. met smeedijzerenTaai, ‘kneedbaar’ ijzer dat ambachtelijk wordt ‘gesmeed’ (gehamerd bij hoge temperatuur) tot decoratieve bouwonderdelen als tuinhekken, borstweringen… borstwering1. Verhoogd gedeelte van een vestingsmuur waarachter men veilig kan lopen; - 2. Muurtje of hekwerk (balkon, terras); - 3. Deel van een muur tussen vloer en onderzijde van een venster; - 4. Verhoging van de buitenmuren van een huis boven de zolderbalken waarop een muurplaat rust. met vlindermotief tussen pijlers1. Muurstut zonder entasis (kromming), mogelijk met basis en kapiteel; - 2. Massief gemetseld of betonnen steunelement met gewoonlijk rechthoekige doorsnede (vb. bruggepijler,…); sinds 2000 loggiaOverdekte, halfopen ruimte; schaduwrijke inham in de gevel van een gebouw. afgesloten door ramenVast of bewegend houten of metalen omlijsting van een ruit binnen een kozijn. (Frank Hollevoet).

Derde volume, binnen bouwblok, met drie bouwlagen en zes traveeënVerticale geleding van een gevel, bepaald door afstand tussen twee opeenvolgende steunpunten (vb. muurdammen, zuilen, ...) op kelderverdieping en onder zadeldakDak met twee hellende dakvlakken. (voormalige kinderschool, 1896); kelderverdieping voorafgegaan door lichtput afgesloten door metalen hekken en toegankelijk via metalen trappen.

Tuin ommuurd en toegankelijk via metalen hekken tussen bakstenen pijlers1. Muurstut zonder entasis (kromming), mogelijk met basis en kapiteel; - 2. Massief gemetseld of betonnen steunelement met gewoonlijk rechthoekige doorsnede (vb. bruggepijler,…) bekroond door cilindervormige lampen.



Publicaties en studies
BERNIER, F., Monographie de Saint-Gilles-lez-Bruxelles, P. Weissenbruch, Brussel, 1904, pp. 328-333.
KEMPENEERS, J., Histoire d'Obbrussel-Saint-Gilles, Brussel, 1962, p. 164.
Top
Afkortingen | Onderzoek en redactie : 1997-2004.
RetoricastraatRetoricastraatHalvemaanstraatHalvemaanstraatWillem Tellstraat 4Willem Tellstraat 4Willem Tellstraat 6, 8Willem Tellstraat 6, 8Willem Tellstraat 10, 12Willem Tellstraat 10, 12Willem Tellstraat 13Willem Tellstraat 13Willem Tellstraat 15Willem Tellstraat 15Willem Tellstraat 17Willem Tellstraat 17Willem Tellstraat 19, 21Willem Tellstraat 19, 21Willem Tellstraat 24Willem Tellstraat 24Willem Tellstraat 31, 33Willem Tellstraat 31, 33Willem Tellstraat 35, 37Willem Tellstraat 35, 37Willem Tellstraat 38Willem Tellstraat 38Willem Tellstraat 40Willem Tellstraat 40Willem Tellstraat 53Willem Tellstraat 53Willem Tellstraat 55Willem Tellstraat 55Willem Tellstraat 57Willem Tellstraat 57
Deze notitie
Willem Tellstraat 58Willem Tellstraat 58Fortstraat 33
Willem Tellstraat 61, 59b-59
Fortstraat 35-35aFortstraat 33
Willem Tellstraat 61, 59b-59
Fortstraat 35-35a
Willem Tellstraat 64-66-68Willem Tellstraat 64-66-68LissabonstraatLissabonstraatBarapleinBarapleinMaurice Van MeenenpleinMaurice Van MeenenpleinLouis MoricharpleinLouis MoricharpleinZwitserlandstraatZwitserlandstraatAdolphe DemeurlaanAdolphe DemeurlaanWillem TellstraatWillem TellstraatVeeartsenstraatVeeartsenstraatTasson-SnelstraatTasson-SnelstraatServiëstraatServiëstraatNoorwegenstraatNoorwegenstraatLombardijestraatLombardijestraat