Brussels Hoofdstedelijk Gewest
inventaris van het bouwkundig erfgoed
Inventaris
Inleidingen
Kaart
Glossarium
Links
info
ATexte taille S ATexte taille M ATexte taille L | FR

Extra

Enkele gebouwen van dezelfde architect
MALCHAIR Alfred

Lombardijestraat 46Lombardijestraat 46Jef Lambeauxlaan 36Jef Lambeauxlaan 36

Enkele gebouwen met dezelfde stijl
Art nouveau

Huis Albert CiamberlaniDefacqzstraat 48Huis Albert Ciamberlani
Defacqzstraat 48
Guillaume Macaulaan 3, 5Guillaume Macaulaan 3, 5Fernand Neuraystraat 6Fernand Neuraystraat 6Tervurenlaan 93Tervurenlaan 93Parklaan 40Parklaan 40Sans Soucistraat 105Sans Soucistraat 105Notelaarsstraat 287, 289Notelaarsstraat 287, 289Leuvense Steenweg 229Leuvense Steenweg 229Roger Vandendriesschelaan 6Roger Vandendriesschelaan 6Franz Merjaystraat 68Franz Merjaystraat 68Voormalig pavillon Malibran, huidig gemeentehuisElsense Steenweg 168-168a
Collegestraat 1-3
Viaductstraat 24-26Voormalig pavillon Malibran, huidig gemeentehuis
Elsense Steenweg 168-168a
Collegestraat 1-3
Viaductstraat 24-26

Enkele gebouwen uit dezelfde periode
1900 - 1910

Loncinstraat 8-8aLoncinstraat 8-8aJakob Jordaensstraat 1, 7
Vleurgatsesteenweg 192Jakob Jordaensstraat 1, 7
Vleurgatsesteenweg 192
de Haernestraat 66de Haernestraat 66John Waterloo Wilsonstraat 4John Waterloo Wilsonstraat 4Parklaan 88, 90Parklaan 88, 90Waterloose Steenweg 572, 574, 576, 578
Washingtonstraat 197Waterloose Steenweg 572, 574, 576, 578
Washingtonstraat 197
Théodore Verhaegenstraat 79Théodore Verhaegenstraat 79Jules Maloulaan 55Jules Maloulaan 55Dalstraat 2Dalstraat 2Paul Emile Jansonstraat 48Paul Emile Jansonstraat 48Paul Wemaerestraat 21, 23Paul Wemaerestraat 21, 23Willem Tellstraat 53Willem Tellstraat 53Vorstse Steenweg 6-8, 12Vorstse Steenweg 6-8, 12
Contact - Wettelijke melding - © Monumenten & Landschappen - Credits
Sint-Gillisvoorplein 37-39, vml. Volkshuis (foto 2003).Sint-Gillisvoorplein 37-39, vml. (...)Vml. Volkshuis, grote zaal (foto 2004).Vml. Volkshuis, grote zaal (foto (...)Vml. Volkshuis, grote zaal, consoles van gaanderij (foto 2004).Vml. Volkshuis, grote zaal, consoles (...)Vml. Volkshuis, doorsnede van grote zaal, GASG/TP. (niet geklasseerd fonds).Vml. Volkshuis, doorsnede van grote (...)
Zoom : Sint-Gillisvoorplein 37-39, vml. Volkshuis (foto 2003). Zoom
Sint-Gillisvoorplein 37-39, vml. Volkshuis (foto 2003).
Sint-Gillis

Voormalig Volkshuis
Sint-Gillisvoorplein 37-39

PDF - versiePDF - versieLigging tonenLigging tonenVerzenden per e-mailVerzenden per e-mail

Gebouwd i.o.v. Société Coopérative de Bruxelles en n.o.v. Alfred Malchair, 1905. Gebouwd door vrijwilligers van coöperatieve o.l.v. gemeentearch. Edmond Quétin.

 

Net als andere volkshuizen functioneert het in Sint-Gillis oorspr. als ontmoetingsplaats en als plaats voor cultuur en politiek debat. In 1914 houdt Lenin hier een toespraak. In 1918 inrichting van bioscoopzaal. In jaren 1960 raakt Société coopérative in moeilijkheden en sluit het Volkshuis zijn deuren. Het gebouw kent nadien verschillende commerciële doeleinden. Vanaf 1991 wordt het tijdelijk als kerk gebruikt. De gemeente koopt het in 1995, om tussen 1997 en 2002 te worden gerenoveerd.

 

Gebouw met twee volumes. Straatgevel in neo-Vlaamse renaissanceVlaams renaissance (vanaf 16e eeuw). Stijl die elementen uit de Italiaanse renaissance toepast op de traditionele bak- en zandsteenstijl. De neo-Vlaamse renaissance (ca 1860-1914) grijpt vanuit een nationalistische tendens terug naar de Vlaamse renaissance en haar specifieke ornamentiek. De stijl kenmerkt zich door een polychroom materiaalgebruik en een volumespel d.m.v. erkers, torentjes, trapgevels, enz. en oorspr. met een kruidenier en slagerij op benedenverdieping en foyer op verdieping. Achterbouw met oorspr. café op benedenverdieping en grote zaal op verdieping.

 

Straatgevel. Vier bouwl., tweede als tussenverdiepingLage verdieping tussen twee bouwlagen; vaak boven commerciële benedenverdieping gelegen., en vier ongelijke trav. Bakstenen gevel met hard- en witstenen elementen. Volledig verbouwde benedenverd; hardstenen parementGevel- of muurbekleding. met smalle deur tussen vitrines onder I-balkIJzeren latei met I-profiel. en r. brede deur onder rondboogBoog waarvan de kromming een halve cirkel beschrijft.. L. drie trav. in risalietRisaliet (Italiaans, van risalto: uitstekend deel), vooruitspringend volume van een gevel dat over de hele hoogte doorloopt en soms hoger is; naar gelang de positie worden er midden-, zij- en hoekrisalieten onderscheiden. en op verdieping geflankeerd door pilastersPlatte, weinig uitspringende muurpijler, vaak met basis en kapiteel.. In tweede en vierde bouwl. (oorspr. hoofdgestelHoog horizontaal lijstwerk ter bekroning van een gevel., maar verbouwd in 1928) venstersLicht- en/of luchtopening in een muur. onder I-balkIJzeren latei met I-profiel.. In derde bouwl. hoge venstersLicht- en/of luchtopening in een muur. met tussendorpelStenen dorpel die een deur of venster horizontaal in tweeën deelt. en onder archivoltGeprofileerde of versierde omlijsting van een boog.. In hoofdtrav. monumentaalZuilen of pilasters die over de volle hoogte of over meer dan één verdieping opgaan, onafhankelijk van de door vensters en bouwlagen gegeven maten. drielichtGroep van drie smalle vensters binnen dezelfde omlijsting, onderling gescheiden door deelzuiltjes of stijlen/monelen; centraal venster soms hoger dan beide andere. onder centraal hardstenen frontonDriehoekige of segmentvormige bekroning van een gevel of muuropening. en balkon met balustradeHekwerk van spijlen of balusters.; smalle gekoppeldeTwee of meerdere identieke bouwelementen (vensters, zuilen, pilasters) die tot een groter (symmetrisch) geheel zijn samengevoegd. bovenlichtenBovenste gedeelte van een raam- of deurkozijn, gescheiden door een dwarsregel; soms voorzien van glas-in-lood en/of roeden.; bekronend sgraffitopaneel met inscriptie “La maison du Peuple” en monumentaalZuilen of pilasters die over de volle hoogte of over meer dan één verdieping opgaan, onafhankelijk van de door vensters en bouwlagen gegeven maten. dakvensterUit het dakvlak opgaand stenen venster dat met de gevel in verbinding staat of er enkel door een kroonlijst van gescheiden is. onder halsgevelGevel waarvan de geveltop rechthoekig is en geflankeerd wordt door (gebeeldhouwde) vleugel- of klauwstukken.. MansardedakGebroken kap of Frans dak met met steile ondervlakken en licht hellende bovenvlakken. met drie dakkapellenUit het dakvlak opgaand venster; meestal in hout en vaak onder spitse kap. onder frontonDriehoekige of segmentvormige bekroning van een gevel of muuropening..

Vml. Volkshuis, grote zaal (foto 2004).

Achterbouw met grote zaal. Oorspr. onder tongewelf op metalen geraamte met rondbogenBoog waarvan de kromming een halve cirkel beschrijft. met art-nouveaulofwerk; in 1928 gesplitst in twee bouwl.; zadeldakDak met twee hellende dakvlakken. boven gewelf in 1963. Bij restauratie is zaal in oorspr. staat hersteld door verwijdering van latere toevoegingen. Metalen gaanderij op halve hoogte rustend op metalen consolesVoornamelijk voluut- of S-vormig kraagstuk, soms ook louter decoratief. gedeeltelijk gereconstrueerd.



Publicaties en studies
BERTRAND, L., Histoire de la Coopérative en Belgique, éd. Dechenne & Cie, Brussel, 1903.
De BROUCKÈRE, L., La coopérative, ses origines, sa nature, ses grandes fonctions. éd. Les propagateurs de la coopération, Bruxelles, 1926.
DELSINNE, L., Parti Ouvrier Belge, des origines à 1894. Brussel, éd. La Renaissance du Livre, 1955.
Inventaire des sgraffites. Saint-Gilles, GERPM - SC asbl, s.l., s.d., fiche 25.
LIEBMAN, M., Les socialistes belges, 1885-1914, Brussel, éd. Vie ouvrière, 1979.
VAN DER WEE, A., De volksuniversiteit te Sint-Gillis: 1901-1914. (licentiaatsverhandeling in de faculteit psychologie en pedagogie), KUL, Leuven, 1978.
Top
Afkortingen | Onderzoek en redactie : 1997-2004.
BlanchestraatBlanchestraatVerbindingslaanVerbindingslaanVorstse SteenwegVorstse SteenwegLoixpleinLoixpleinSint-Gillisvoorplein Sint-Gillisvoorplein Sint-Gillisvoorplein 1Sint-Gillisvoorplein 1Sint-Gillisvoorplein 2, 4
Waterloosesteenweg 64Sint-Gillisvoorplein 2, 4
Waterloosesteenweg 64
Sint-Gillisvoorplein 6, 8, 10, 12, 14Sint-Gillisvoorplein 6, 8, 10, 12, 14Sint-Gillisvoorplein 11-13
Waterloose Steenweg 59Sint-Gillisvoorplein 11-13
Waterloose Steenweg 59
Sint-Gillisvoorplein 16-18, 20Sint-Gillisvoorplein 16-18, 20Waterloose Steenweg 68-68a
Sint-Gillisvoorplein 17Waterloose Steenweg 68-68a
Sint-Gillisvoorplein 17
Sint-Gillisvoorplein 19-19a-21Sint-Gillisvoorplein 19-19a-21Sint-Gillisvoorplein 22Sint-Gillisvoorplein 22Sint-Gillisvoorplein 23, 25, 27, 29, 31Sint-Gillisvoorplein 23, 25, 27, 29, 31Moskoustraat 26
Sint-Gillisvoorplein 24, 26, 28Moskoustraat 26
Sint-Gillisvoorplein 24, 26, 28
Sint-Gillisvoorplein 33, 35Sint-Gillisvoorplein 33, 35
Deze notitie
Sint-Gillisvoorplein 37-39Sint-Gillisvoorplein 37-39Sint-Gillisvoorplein 41-43Sint-Gillisvoorplein 41-43Sint-Gillisvoorplein 45Sint-Gillisvoorplein 45Sint-Gillisvoorplein 47-49Sint-Gillisvoorplein 47-49Sint-Gillisvoorplein 51Sint-Gillisvoorplein 51Sint-Gillisvoorplein 53-55Sint-Gillisvoorplein 53-55Henri JasparlaanHenri JasparlaanLausannestraatLausannestraatBosquetstraatBosquetstraatHeldenpleinHeldenpleinParmastraatParmastraatCésar DepaepestraatCésar DepaepestraatRetoricastraatRetoricastraatStudentenstraatStudentenstraatHollandstraatHollandstraatMaurice WilmottestraatMaurice Wilmottestraat