Charleroisesteenweg, vml. eigendom van (...)
Charleroisesteenweg (Verzameling van (...)
Louizalaan en Charleroisesteenweg (...)
Zoom
Charleroise Steenweg
Deze straatnotitie beschrijft enkel het straatgedeelte op Sint-Gillis. Lees hier de beschrijving van het straatgedeelte op Brussel Uitbreiding Zuid.
Leidt op grondgebied van Sint-Gillis van Stefaniaplein naar Waterloosesteenweg. Doorkruist Berckmansstraat, Bronstraat, Veydtstraat, Faiderstraat, Tasson-Snelstraat, Paul Jansonplein, Amerikastraat en Ducpétiauxlaan.
Aangelegd volgens rooilijnenplan bij K.B. van 13.03.1840. Geografische benaming. Vanaf de flessenhals van Louizalaan bebouwd door befaamde projectontwikkelaars Philippe De Joncker en Jean-Baptiste Jourdan. In ruil voor aanleg van bestrating krijgen beide vennoten de nieuwe steenweg in privé-concessie met recht op tolheffing (afgeschaft na dood van De Joncker, 1865).
Van eerste bouwfase (ca. 1850), met voornamelijk paviljoenen of landhuizen in neoclassicistischeArchitectuurstroming (vanaf eind 18e eeuw tot ca. 1914) met voorliefde voor orde en symmetrie, gekenmerkt door bepleisterde en wit beschilderde lijstgevels die het stadsbeeld uniformiseren. Verhoudingen en vormentaal van deze stroming evolueren met de tijd. stijl, rest nu weinig. Fase gekenmerkt door grote percelen met open tot half-open bebouwing, onder meer huizen van schilders Jean Robie en Balthazar Tasson-Snel, en aan de straatkant afgesloten door tuinmuren.
Reeds vanaf 1865 tot aan begin van W.O. I, snelle en dichte verstedelijking met voornamelijk burgerwoningen of herenhuizen met neoclassicistischeArchitectuurstroming (vanaf eind 18e eeuw tot ca. 1914) met voorliefde voor orde en symmetrie, gekenmerkt door bepleisterde en wit beschilderde lijstgevels die het stadsbeeld uniformiseren. Verhoudingen en vormentaal van deze stroming evolueren met de tijd. inslag, onder meer nr. 3, ontsierd door inbreng van winkelpui van twee bouwlagen (1966); nr. 11 (1860), voorzien van vitrine (1957); nr. 13 met winkelpui (arch. Alphonse Aubrebis, 1921), later gewijzigd (arch. Paul Dhaeyer, 1951) en uitgebreid (arch. A. Bourgeois, 1966); nr. 52 tot 56, respectievelijk van 1871 (arch. Jean Segers), 1887 en 1875, worden samengevoegd (arch. Jacques Obozinski, 1947) en later visueel eengemaakt (arch. A. Fremineur, 1967); nr. 53 (1866), met een winkelpui uit XIX c, met een bouwlaag verhoogd (1925); nr. 78 n.o.v. arch. Gustave De Man, 1866, verbouwd tot art-decogevel in simili-natuursteen met houten trapezoïdale erkerRechthoekig of veelhoekig uitbouwsel, als het ware op de gevel geplakt en daardoor deel uitmakend van de achterliggende ruimte; vaak over één of meer verdiepingen gestapeld. (arch. A. Kielbaey, 1926); nr. 115 en 117 (XIX B), met winkelpui respectievelijk van 1900 (meermaals verbouwd; travertijnbekleding van 1938) en 1905; nr. 181 (waarschijnlijk n.o.v. arch. Émile Janlet, 1888), met bouwlaag verhoogd (arch. Léon Sneyers, 1908), winkelpui en brikettenbekleding (1954); nr. 197 (1874), met vernieuwde gevel (arch. Jean Dumont, 1945); nr. 199 (1867), met vitrine en brikettenbekleding (1923); nr. 245 (1887), vitrine (1927); nr. 251 (1887), met toegevoegde erkerRechthoekig of veelhoekig uitbouwsel, als het ware op de gevel geplakt en daardoor deel uitmakend van de achterliggende ruimte; vaak over één of meer verdiepingen gestapeld. (1903) en winkelpui (1933).
Ook huizen met neo-Vlaamse renaissance-elementen, voornamelijk tussen Paul Jansonplein en Waterloosesteenweg. Daarnaast tal van huizen in eclectischeVeel voorkomende stijl (ca. 1850-1914) die inspiratie put uit verschillende architectuurstijlen uit het verleden. Komt door de combinatie van enerzijds verschillende stijlelementen en anderzijds nieuwe technieken en materialen tot een unieke eigentijdse creatie. stijl, onder meer nr. 137 (aannemer Charles Joseph Davaux, 1904) met winkelpui van twee bouwlagen (1958); nr. 261 (1892), met handelsruimte (1911), maar verbouwd (1961).
Straatbeeld vanaf ca. 1905 sterk bepaald door laat-eclecticisme en Beaux-ArtsstijlArchitectuurstroming (ca. 1905-1930) met reminiscenties aan de grote Franse architectuurstijlen uit de 18e eeuw. Rijk en zorgvuldig gedecoreerde gevels in natuursteen en/of simili of in combinatie met baksteen. Borstweringen en poorten in fraai uitgewerkt smeedwerk., vaak ter vervanging van bestaande gebouwen, onder meer op nr. 168-170 opbrengsthuis met drie handelspanden, waarvan twee nog bewaard (arch. Josse Van Kriekinge, 1905) ter vervanging van oude schuur; nr. 244-246 (1898), winkelpui bewaard, maar momenteel bekleed.
Sinds 1900 tot vandaag en met hoogtepunt tijdens interbellum (voornamelijk art deco), benedenverdieping herhaaldelijk en volgens eigentijdse mode verbouwd, onder meer nr. 231 (1874), met winkelpui (1932), maar nu gedeeltelijk verbouwd door vervanging van art deco-inkompartij en toevoeging van gebogen erkerRechthoekig of veelhoekig uitbouwsel, als het ware op de gevel geplakt en daardoor deel uitmakend van de achterliggende ruimte; vaak over één of meer verdiepingen gestapeld..
Straatbeeld verandert ingrijpend vanaf jaren 1950. Oudere gebouwen wijken voor vaak imposante kantoor- en flatgebouwen in diverse stijlenVerticale zijden van een opening waarop een boog of latei rust., onder meer op nr. 2-8 en hoek met Louizalaan (deels op Brussel, deels op St.-Gillis), z.g. ‘Stéphanie Square', uitgebreid postmodernTegenbeweging (sinds ca. 1980) van het modernisme. Het functionalisme wordt in vraag gesteld, terwijl vormelementen uit het verleden (classicisme, art deco, enz.) opnieuw en op eigentijdse wijze worden toegepast. complex met kantoren en winkels n.o.v. L'Atelier d'Architecture de Genval, 1985, ter vervanging van vier oude gebouwen, waaronder een grote bank n.o.v. arch. Louis Sauvage, 1922; nr. 15-17 opbrengsthuis in Beaux-ArtsstijlArchitectuurstroming (ca. 1905-1930) met reminiscenties aan de grote Franse architectuurstijlen uit de 18e eeuw. Rijk en zorgvuldig gedecoreerde gevels in natuursteen en/of simili of in combinatie met baksteen. Borstweringen en poorten in fraai uitgewerkt smeedwerk. (arch. Charles De Wys) vervangen door handelsgebouw en hotel n.o.v. arch.bureau Jean-Pierre Coulonvaux, 1977, maar recent verbouwd (arch. Bernard Delwarde, 1995); nr. 24-26b kantoorgebouw (arch. Georges Vranckx, 1968), ter vervanging van twee herenhuizen (respectievelijk 1870 en 1866); nr. 24 voordien wintertuinGrotendeels met glas dichtgezette houten of metalen uitbouw van een huis; leefruimte met voornamelijk palmen en exotische planten. i.o.v. Jean Cousin en n.o.v. arch. Victor Horta, 1900 (momenteel gedemonteerd opgeslagen in de Koninklijke Musea van België); nr. 27 kantoorgebouw n.o.v. arch. Robert Blanpain, 1959; nr. 32-34 op hoek met Berckmansstraat, postmodernTegenbeweging (sinds ca. 1980) van het modernisme. Het functionalisme wordt in vraag gesteld, terwijl vormelementen uit het verleden (classicisme, art deco, enz.) opnieuw en op eigentijdse wijze worden toegepast. gebouw (arch. bureau C. Collard, 1990) ter vervanging van drie huizen (1870); nr. 36-48, uitgebreid complex i.o.v. hotelketen Holiday Inn en n.o.v. arch. Maurice Mambour, 1971, op plaats van zes huizen met neoclassicistischeArchitectuurstroming (vanaf eind 18e eeuw tot ca. 1914) met voorliefde voor orde en symmetrie, gekenmerkt door bepleisterde en wit beschilderde lijstgevels die het stadsbeeld uniformiseren. Verhoudingen en vormentaal van deze stroming evolueren met de tijd. inslag, waarvan nr. 36 en 38 (arch. Wynand Janssens, 1867), nr. 44 (A. Mennester, 1870, met verandaGrotendeels met glas dichtgezette houten of metalen uitbouw van een huis; leefruimte met voornamelijk palmen en exotische planten. en bijgebouw n.o.v. arch. Albert Dumont, 1895) en nr. 48 (arch. Henr.i Rieck, 1880); nr. 51 opbrengsthuis n.o.v. arch. Georges Stockhem, 1961; nr. 58-60, tweeledig modernistischInternationale stijl (vanaf ca. 1920) waarbij het functionele primeert op de vorm. Wordt gekenmerkt door een rationeel grondplan, eenvoudige geometrische vormen, platte daken en het gebruik van moderne materialen zoals gewapend beton. kantoorgebouw (nr. 58, arch. Robert Devroye, 1974 en nr. 60 op hoek met Veydtstraat nr. 2, arch. André en Jean Polak, 1959), ter vervanging van huizen in neoclassicistischeArchitectuurstroming (vanaf eind 18e eeuw tot ca. 1914) met voorliefde voor orde en symmetrie, gekenmerkt door bepleisterde en wit beschilderde lijstgevels die het stadsbeeld uniformiseren. Verhoudingen en vormentaal van deze stroming evolueren met de tijd. stijl (1867 en 1863); nr. 87 opbrengsthuis n.o.v. arch. Édouard Draps, 1961, ter vervanging van huis (arch. Émile Janlet, 1888); nr. 90 smal appartementsgebouw n.o.v. arch. Marc Spinnael, 1957, ter vervanging van een neoclassicistischArchitectuurstroming (vanaf eind 18e eeuw tot ca. 1914) met voorliefde voor orde en symmetrie, gekenmerkt door bepleisterde en wit beschilderde lijstgevels die het stadsbeeld uniformiseren. Verhoudingen en vormentaal van deze stroming evolueren met de tijd. huis (1875); nr. 92 modernistischInternationale stijl (vanaf ca. 1920) waarbij het functionele primeert op de vorm. Wordt gekenmerkt door een rationeel grondplan, eenvoudige geometrische vormen, platte daken en het gebruik van moderne materialen zoals gewapend beton. kantoorgebouw van 1953; nr. 98 appartementsgebouw n.o.v. arch. Henr.i Saint-Jean, 1955, ter vervanging van neoclassicistischArchitectuurstroming (vanaf eind 18e eeuw tot ca. 1914) met voorliefde voor orde en symmetrie, gekenmerkt door bepleisterde en wit beschilderde lijstgevels die het stadsbeeld uniformiseren. Verhoudingen en vormentaal van deze stroming evolueren met de tijd. huis met fraaie vitrine (arch. Gustave Ca.rlier, 1929); nr. 110-114 groot kantoorgebouw i.o.v. Siemens en n.o.v. arch. Jean F. Petit, 1981, ter vervanging van twee huizen (arch. Léon Emmanuel Govaerts, 1869) en een fraai eclectischVeel voorkomende stijl (ca. 1850-1914) die inspiratie put uit verschillende architectuurstijlen uit het verleden. Komt door de combinatie van enerzijds verschillende stijlelementen en anderzijds nieuwe technieken en materialen tot een unieke eigentijdse creatie. herenhuis (arch. Léon Laureys, 1900); nr. 111 kantoorgebouw (arch. E. Delvaux, 1963); nr. 116 groot kantoorgebouw (voordien nr. 116-120) i.o.v. Siemens en n.o.v. arch. Robert Heintz-Sturm, 1954-1955, later op voormalige nr. 122-130 uitgebreid (arch. Maurice Van Eyck, 1968); het bedrijf Siemens is trouwens sinds 1926 op de Charleroisesteenweg gevestigd; nr. 121a-123 n.o.v. arch. Léon Stynen,1963; nr. 125 n.o.v. arch. Ca.rl Steyaert, 1967; nr. 131 n.o.v. arch. Jacques Vellut, 1966; nr. 132-134 op hoek met Tasson-Snelstraat, gebouw in internationale stijlIn de internationale stijl primeert het functionele op de vorm. Dit komt tot uiting in een rationeel grondplan, eenvoudige geometrische vormen, platte daken en het gebruik van moderne materialen zoals gewapend beton. De term internationale stijl duidt eerder het na-oorlogs modernisme aan. n.o.v. arch. Émile Verhaegen, 1965; nr. 136-144 groot kantoorgebouw van 1963 (nr. 136-138) en 1965 n.o.v. arch. Jean F. Petit; nr. 141 appartementsgebouw n.o.v. arch. Léon Smets, 1948, ter vervanging van herenhuis Tasson-Snel (1859); nr. 145 kantoorgebouw n.o.v. arch. Robert Swaelens, 1966, ter vervanging van herenhuis (arch. Émile Janlet, 1904); nr. 146-150 kantoorgebouw n.o.v. arch. Christian en Jean-Pierre Housiaux, 1963, op doorlopend perceel naar Defacqzstraat (nr. 113-115); nr. 162-164 klein modernistischInternationale stijl (vanaf ca. 1920) waarbij het functionele primeert op de vorm. Wordt gekenmerkt door een rationeel grondplan, eenvoudige geometrische vormen, platte daken en het gebruik van moderne materialen zoals gewapend beton. opbrengsthuis n.o.v. arch. Ivon Falise, 1957, ter vervanging van huis in neo-Vlaamse renaissanceVlaams renaissance (vanaf 16e eeuw). Stijl die elementen uit de Italiaanse renaissance toepast op de traditionele bak- en zandsteenstijl. De neo-Vlaamse renaissance (ca 1860-1914) grijpt vanuit een nationalistische tendens terug naar de Vlaamse renaissance en haar specifieke ornamentiek. De stijl kenmerkt zich door een polychroom materiaalgebruik en een volumespel d.m.v. erkers, torentjes, trapgevels, enz. (arch. Émile Tirou, 1886); nr. 164a appartementsgebouw in modernistischeInternationale stijl (vanaf ca. 1920) waarbij het functionele primeert op de vorm. Wordt gekenmerkt door een rationeel grondplan, eenvoudige geometrische vormen, platte daken en het gebruik van moderne materialen zoals gewapend beton. stijl n.o.v. arch. Ivon Falise, 1954, ter vervanging van huis met neoclassicistischeArchitectuurstroming (vanaf eind 18e eeuw tot ca. 1914) met voorliefde voor orde en symmetrie, gekenmerkt door bepleisterde en wit beschilderde lijstgevels die het stadsbeeld uniformiseren. Verhoudingen en vormentaal van deze stroming evolueren met de tijd. inslag (1874); nr. 190 huis n.o.v. arch. Jules Weill, 1950, ter vervanging van prachtig herenhuis in eclectischeVeel voorkomende stijl (ca. 1850-1914) die inspiratie put uit verschillende architectuurstijlen uit het verleden. Komt door de combinatie van enerzijds verschillende stijlelementen en anderzijds nieuwe technieken en materialen tot een unieke eigentijdse creatie. stijl i.o.v. senator Hanr.ez en n.o.v. arch. Hendrik Beyaert, 1888; nr. 236 gebouw n.o.v. arch. Raymond Decorte, 1957; op hoek met Veydtstraat vier recent gesloopte panden: nr. 62 prachtig herenhuis in eclectischeVeel voorkomende stijl (ca. 1850-1914) die inspiratie put uit verschillende architectuurstijlen uit het verleden. Komt door de combinatie van enerzijds verschillende stijlelementen en anderzijds nieuwe technieken en materialen tot een unieke eigentijdse creatie. stijl (arch. Tasnier, 1862), later licht verbouwd (arch. François Kielbaey, 1912); nr. 64 en 66 huizen met neoclassicistischeArchitectuurstroming (vanaf eind 18e eeuw tot ca. 1914) met voorliefde voor orde en symmetrie, gekenmerkt door bepleisterde en wit beschilderde lijstgevels die het stadsbeeld uniformiseren. Verhoudingen en vormentaal van deze stroming evolueren met de tijd. inslag (1860), nr. 66 met winkelpui uit 1948 n.o.v. arch. Michel Polak; nr. 68 huis met neoclassicistischeArchitectuurstroming (vanaf eind 18e eeuw tot ca. 1914) met voorliefde voor orde en symmetrie, gekenmerkt door bepleisterde en wit beschilderde lijstgevels die het stadsbeeld uniformiseren. Verhoudingen en vormentaal van deze stroming evolueren met de tijd. inslag (1859).
CHDStG.
Collectie postkaarten Dexia Bank.
KIK, B206302.
Publicaties en studies
BORSI, F., PORTOGHESI, P., Horta, fr. vert. J.-M. Van Der Meerschen, éd. J.-M. Collet, Braine l'Alleud, 1996, p. 405.
DE KEYSER, G., Les dossiers de l'urbanisme de Saint-Gilles, Gemeente van Sint-Gillis, 1996, pp. 36-40.
JACQMAIN, A., LOZE, P., Entretien sur l'architecture, Eiffel éd., 1988, pp. 65, 67, 160, 168-171.
VICTOIR, J., VANDERPERREN, J., Hendrik Beyaert: van Classicisme tot Art nouveau, De Dijle, Sint-Martens-Latem, 1992, pp. 215-216.
Tijdschriften
'Immeuble de bureaux à Bruxelles, arch. E. Verhaegen', Architecture 68, 83, 1968, pp. 156-159.
OP DE BEECK, E., 'Un musée indien à Saint-Gilles (œuvre du peintre J. Robie)', Le Foklore brabançon, 162, 1964, pp. 232-251.
DONS, R., 'Les voies de communication à Obbrussel-Saint-Gilles jusqu'au début de 1840', Le Folklore brabançon, 269, 1991, pp. 61-98.
DONS, R., 'Les voies de communication à Obbrussel-Saint-Gilles jusqu'au début de 1840 (2e partie)', Le Folklore brabançon, 272, 1991, pp. 328-356.
'Les établissements Siemens, à Bruxelles', La Maison, 2, 1963, pp. 61-63.
