Brussels Hoofdstedelijk Gewest
inventaris van het bouwkundig erfgoed
Inventaris
Inleidingen
Kaart
Glossarium
Links
info
ATexte taille S ATexte taille M ATexte taille L | FR

Extra

Enkele gebouwen van dezelfde architect
QUÉTIN Edmond

Gemeenteschool nr. 6, J. J. MichelBordeauxstraat 14-16Gemeenteschool nr. 6, J. J. Michel
Bordeauxstraat 14-16
Voormalig gemeentehuis van Sint-GillisSint-Gillisvoorplein 1Voormalig gemeentehuis van Sint-Gillis
Sint-Gillisvoorplein 1
Athénée royal Victor Horta Lyceumstraat 8Athénée royal Victor Horta
Lyceumstraat 8
Schietbaanstraat 18Schietbaanstraat 18Fortstraat 84-86Fortstraat 84-86Voormalige gemeenteschool voor de vierde graadLouis Coenenstraat 12Voormalige gemeenteschool voor de vierde graad
Louis Coenenstraat 12
Voormalig VolkshuisSint-Gillisvoorplein 37-39Voormalig Volkshuis
Sint-Gillisvoorplein 37-39
"Crèche Jourdan"Willem Tellstraat 58"Crèche Jourdan"
Willem Tellstraat 58
Gemeenteschool nr 1-2Fortstraat 80-80a-80b
Wipstraat 11-11a-11bGemeenteschool nr 1-2
Fortstraat 80-80a-80b
Wipstraat 11-11a-11b
Louis Coenenstraat 13, 15Louis Coenenstraat 13, 15

Enkele gebouwen met dezelfde stijl
Eclectisme

Antoine Gautierstraat 62Antoine Gautierstraat 62Armand Campenhoutstraat 9Armand Campenhoutstraat 9Correggiostraat 16Correggiostraat 16Spanjestraat 93-95Spanjestraat 93-95Lakenweversstraat 35, 37
de Stassartstraat 92, 94Lakenweversstraat 35, 37
de Stassartstraat 92, 94
Maria-Louizasquare 63
Boduognatusstraat 6Maria-Louizasquare 63
Boduognatusstraat 6
Albaniëstraat 67Albaniëstraat 67Moskoustraat 16a-16c-16bMoskoustraat 16a-16c-16bAlbaniëstraat 25, 27Albaniëstraat 25, 27Stevinstraat 212, 214Stevinstraat 212, 214Leysstraat 38Leysstraat 38Clementinalaan 29Clementinalaan 29Bordiaustraat 6Bordiaustraat 6Victor Jacobslaan 24Victor Jacobslaan 24

Enkele gebouwen met dezelfde typologie
school

Auditoria van het Institut catholique des Hautes Études commerciales (Ichec)Hertogstraat 132-134Auditoria van het Institut catholique des Hautes Études commerciales (Ichec)
Hertogstraat 132-134
Institut Sainte-TrinitéKroonlaan 103-105-107Institut Sainte-Trinité
Kroonlaan 103-105-107
Spastraat 74Spastraat 74Brand Whitlocklaan 2Brand Whitlocklaan 2d'Oultremontstraat 17-19d'Oultremontstraat 17-19Schoolcomplex "Saint-Louis"Verviersstraat 18Schoolcomplex "Saint-Louis"
Verviersstraat 18
Washingtonstraat 40Washingtonstraat 40Huis Goblet d’AlviellaFaiderstraat 10Huis Goblet d’Alviella
Faiderstraat 10
"Institut des Soeurs de l'Enfant Jésus"Generaal Lemanstraat 66, 70, 72, 80, 82, 86, 88"Institut des Soeurs de l'Enfant Jésus"
Generaal Lemanstraat 66, 70, 72, 80, 82, 86, 88
"Institut Saint-Stanislas"Nerviërslaan 131"Institut Saint-Stanislas"
Nerviërslaan 131

Enkele gebouwen uit dezelfde periode
1890 - 1900

Spanjestraat 41Spanjestraat 41Oudergemlaan 177Oudergemlaan 177Overwinningsstraat 11Overwinningsstraat 11Emile Féronstraat 180Emile Féronstraat 180Patriottenstraat 29Patriottenstraat 29Baljuwstraat 15, 17Baljuwstraat 15, 17Elsense Steenweg 208Elsense Steenweg 208Lissabonstraat 28, 30, 32, 34
Dethystraat 49, 51, 53-55Lissabonstraat 28, 30, 32, 34
Dethystraat 49, 51, 53-55
Gutenbergsquare 13Gutenbergsquare 13Luikenaarsstraat 24Luikenaarsstraat 24Jottrandlaan 39, 41Jottrandlaan 39, 41Veronesestraat 42, 44Veronesestraat 42, 44Schotlandstraat 78Schotlandstraat 78Venetiëstraat 52Venetiëstraat 52
Contact - Wettelijke melding - © Monumenten & Landschappen - Credits
Ecole communale n<sup>o</sup>4, toegangsgebouw (foto 2004).Ecole communale no4, toegangs (...)Ecole communale n<sup>o</sup>4 (foto 2004).Ecole communale no4 (foto 200 (...)Ecole communale n<sup>o</sup>4 vanuit Théodore Verhaegenstraat (foto 2004).Ecole communale no4 vanuit Th (...)Ecole communale n<sup>o</sup>4 vanuit Théodore Verhaegenstraat (foto 2004).Ecole communale no4 vanuit Th (...)Ecole communale n<sup>o</sup>4, gevel Théodore Verhaegenstraat 139, 143 (foto 2004).Ecole communale no4, gevel Th (...)Ecole communale n<sup>o</sup>4, gevel in Denemarkenstraat (foto 2004).Ecole communale no4, gevel in (...)Ecole communale n<sup>o</sup>4, gevel vanuit binnenkoer (foto 2004).Ecole communale no4, gevel va (...)Ecole communale n<sup>o</sup>4, schouw (foto 2004).Ecole communale no4, schouw ( (...)Ecole communale n<sup>o</sup>4, overdekte speelplaats, nu turnzaal (foto 2004).Ecole communale no4, overdekt (...)Ecole communale n<sup>o</sup>4, detail plafond overdekte speelplaats (foto 2004).Ecole communale no4, detail p (...)Ecole communale n<sup>o</sup>4, trap (foto 2004).Ecole communale no4, trap (fo (...)Ecole communale n<sup>o</sup>4, detail van een trap (foto 2002).Ecole communale no4, detail v (...)Bethlehemplein, école communale n<sup>o</sup>4 (Verzameling van Dexia Bank, ca 1920).Bethlehemplein, école communale (...)Bethlehemplein, école communale n<sup>o</sup>4 (Verzameling van Dexia Bank, ca 1911).Bethlehemplein, école communale (...)Ecole communale n<sup>o</sup>4, opstand gevel Bethlehemplein, GASG/OW. (niet geklasseerd fonds).Ecole communale no4, opstand (...)Ecole communale n<sup>o</sup>4, opstand binnengevel, GASG/OW. (niet geklasseerd fonds).Ecole communale no4, opstand (...)
Zoom : Ecole communale no4, toegangsgebouw (foto 2004). Zoom
Ecole communale no4, toegangsgebouw (foto 2004).
Sint-Gillis

École communale n° 4
Bethlehemplein 10
Théodore Verhaegenstraat 139, 143

PDF - versiePDF - versieLigging tonenLigging tonenVerzenden per e-mailVerzenden per e-mail
School in eclectischeVeel voorkomende stijl (ca. 1850-1914) die inspiratie put uit verschillende architectuurstijlen uit het verleden. Komt door de combinatie van enerzijds verschillende stijlelementen en anderzijds nieuwe technieken en materialen tot een unieke eigentijdse creatie. stijl met neo-Vlaamse renaissance-elementen n.o.v. gemeentearchitect Edmond Quétin, vanaf 1899; geopend op 09.07.1905. Momenteel kleuter- en basisonderwijs.

Beslaat belangrijk deel van bouwblok tussen Betlehemplein, T. Verhaegen- en Denemarkenstraat. De verschillende vleugels liggen rond een grote speelplaats. De klaslokalen bevinden zich in de hoofdvleugel (E), grenzend aan Betlehemplein, en in de achterliggende parallelle vleugel (B). In Denemarkenstraat toegangsgebouw (D) geflankeerd door vleugel met vroegere binnenplaats (C). In T. Verhaegenstraat twee volumes (A, F) verbonden door afsluitingsmuur waarin twee toegangen; in gebouw rechts (F), op hoek van het plein, bevindt zich de turnzaal.

Bakstenen gevels met hardstenen elementen; die aan het plein meer bewerkt, de zijgevels en gevels naar speelplaats soberder. VenstersLicht- en/of luchtopening in een muur. per gevel verschillend; hoofdzakelijk getoogdBoog die minder dan een halve cirkel beschrijft; boog in de vorm van een cirkelsegment. Bij vensters spreekt men dan van een getoogd venster of steekboogvenster. met sleutelSluitsteen van een opening; weerhoudt de gewelfstenen in een boog of gewelf. of onder lateiBalkvormig element van hout, steen, beton of metaal dat een muuropening overspant en bovenliggend metselwerk steunt. en ontlastingsboogBoog boven een venster- of deuropening die druk van het muurwerk op de stijlen afwentelt en zo het linteel ontlast., met archivoltGeprofileerde of versierde omlijsting van een boog.. Voornamelijk schilddakenDak met twee driehoekige dakvlakken aan de smalle zijde en twee trapeziumvormige aan de lange zijde. met kleine dakkapellenUit het dakvlak opgaand venster; meestal in hout en vaak onder spitse kap. met tentdakDak met vier dakvlakken die in één punt samenkomen (tentdak); onttopt tot een vierzijdig plat dak vormt het een paviljoendak., sommige met makelaarUitstekende versiering op de nok van een dak in de vorm van een decoratieve metalen, terracotta of houten bol of stang (makelaar)..
Vleugel aan Betlehemplein (E) en parallelle vleugel (B), vormen beiden lang rechthoekig volume van twee bouwlagen met rechthoekige venstersLicht- en/of luchtopening in een muur. onder ontlastingsboogBoog boven een venster- of deuropening die druk van het muurwerk op de stijlen afwentelt en zo het linteel ontlast.. Straatgevel van dertien traveeënVerticale geleding van een gevel, bepaald door afstand tussen twee opeenvolgende steunpunten (vb. muurdammen, zuilen, ...) geritmeerd door pilastersPlatte, weinig uitspringende muurpijler, vaak met basis en kapiteel. voorzien van ankers(Smeedijzeren) bouwonderdeel waarmee de uiteinden van een balk in een muur worden bevestigd; soms ook louter decoratief.; derde en achtste traveeVerticale geleding van een gevel, bepaald door afstand tussen twee opeenvolgende steunpunten (vb. muurdammen, zuilen, ...) in risalietRisaliet (Italiaans, van risalto: uitstekend deel), vooruitspringend volume van een gevel dat over de hele hoogte doorloopt en soms hoger is; naar gelang de positie worden er midden-, zij- en hoekrisalieten onderscheiden. met hoekblokkenAfwisselende opeenvolging van lange en korte zijden van natuurstenen hoekblokken of neggen (geprofileerd) in een bakstenen gevel., bekroond door puntgevelGevel waarvan de top driehoekig is. met obeliskMonolithische pijler, naar boven toe smaller en bekroond met piramidale punt.. Hoge cilindrische schouw tegen achterbouw aanleunend.

Ecole communale nsups/sup4, toegangsgebouw (foto 2004).

Toegangsvolume (D) op hoek van Denemarkenstraat het meest bewerkt; twee bouwlagen onder plat dak en vijf ongelijke traveeënVerticale geleding van een gevel, bepaald door afstand tussen twee opeenvolgende steunpunten (vb. muurdammen, zuilen, ...), waarvan drie centrale afgeschuindSchuine vlakke kant aan een houten of stenen bouwonderdeel. en met voorbouw van één bouwlaag onder dakterras. Op verdieping rondboogvensters. Laterale traveeënVerticale geleding van een gevel, bepaald door afstand tussen twee opeenvolgende steunpunten (vb. muurdammen, zuilen, ...) met sgraffitodecor: gestileerde acanthusbladeren; op Betlehemplein verdwenen. AttiekMuur of bouwlaag boven de kroonlijst die meestal het dak aan het gezicht onttrekt. met smeedijzerenTaai, ‘kneedbaar’ ijzer dat ambachtelijk wordt ‘gesmeed’ (gehamerd bij hoge temperatuur) tot decoratieve bouwonderdelen als tuinhekken, borstweringen… traliewerk tussen postamenten1. Rechthoekig voetstuk van een standbeeld; - 2. Balkvormige stenen bekroning; - 3. Stenen zijstukken van een balkonborstwering.. en drie aediculaeVersieringsmotief, ontleend aan de klassieke bouwkunst, vormt samenstel van pijlers en een klassieke bekroning., waarvan centrale groter in omvang, bekroond door ster of obeliskMonolithische pijler, naar boven toe smaller en bekroond met piramidale punt..

Ecole communale nsups/sup4, overdekte speelplaats, nu turnzaal (foto 2004).

Voormalige binnenplaats (C) in Denemarkenstraat nu verbouwd tot turnzaal van één bouwlaag onder zadeldakDak met twee hellende dakvlakken.. Straatgevel met zes traveeënVerticale geleding van een gevel, bepaald door afstand tussen twee opeenvolgende steunpunten (vb. muurdammen, zuilen, ...) waarvan laatste breder. KruisvenstersVenster, door een moneel en een tussendorpel in vier vlakken verdeeld. met panelen1. Dunne (houten) plaat, gevat in een omlijsting van stijlen en regels van deuren, lambriseringen en plafonds; - 2. Gevelversiering in de vorm van een in- (spiegel) of uitspringende (paneel) rechthoekige omlijsting. van witte en groene geglazuurde bakstenen op de borstweringen1. Verhoogd gedeelte van een vestingsmuur waarachter men veilig kan lopen; - 2. Muurtje of hekwerk (balkon, terras); - 3. Deel van een muur tussen vloer en onderzijde van een venster; - 4. Verhoging van de buitenmuren van een huis boven de zolderbalken waarop een muurplaat rust..
T. Verhaegenstraat, l. gebouw van twee bouwlagen (A), met aan straatzijde vier gelijke traveeënVerticale geleding van een gevel, bepaald door afstand tussen twee opeenvolgende steunpunten (vb. muurdammen, zuilen, ...) geflankeerd door pilastersPlatte, weinig uitspringende muurpijler, vaak met basis en kapiteel.. Rechts op nr. 139, gebouw van één bouwlaag (F) gebruikt als turnzaal, met aan straatzijde vijf traveeënVerticale geleding van een gevel, bepaald door afstand tussen twee opeenvolgende steunpunten (vb. muurdammen, zuilen, ...) en brede traveeVerticale geleding van een gevel, bepaald door afstand tussen twee opeenvolgende steunpunten (vb. muurdammen, zuilen, ...) onder puntgevelGevel waarvan de top driehoekig is. op Betlehemplein. Middenrisaliet in T. Verhaegenstraat met toegangsdeur onder gesculpteerd timpaanMonumentaal driehoekig of segmentvormig boogveld, meestal besloten in een fronton; vaak rijkelijk versierd.: patroonheilige van Sint-Gillis. Laterale venstersLicht- en/of luchtopening in een muur. nu blindZonder opening; blind venster, schijnopening.. TraveeënVerticale geleding van een gevel, bepaald door afstand tussen twee opeenvolgende steunpunten (vb. muurdammen, zuilen, ...) op Betlehemplein geflankeerd door pilastersPlatte, weinig uitspringende muurpijler, vaak met basis en kapiteel. en met drielichtGroep van drie smalle vensters binnen dezelfde omlijsting, onderling gescheiden door deelzuiltjes of stijlen/monelen; centraal venster soms hoger dan beide andere.. PuntgevelGevel waarvan de top driehoekig is. met rechte aandaken bekroond door obeliskMonolithische pijler, naar boven toe smaller en bekroond met piramidale punt. en met anker(Smeedijzeren) bouwonderdeel waarmee de uiteinden van een balk in een muur worden bevestigd; soms ook louter decoratief. in vorm van verstrengelde S en G.

Ecole communale nsups/sup4, trap (foto 2004).

Interieur: Enkele fraaie trappen bleven bewaard, onder meer die in toegangsgebouw (D) met bewerkte eiken trappaalHoofdbaluster aan de eerste trede van een trap., balustersVaasvormige spijl van een borstwering. en gietijzerenHard, bros en niet smeedbaar ijzer; gegoten in herbruikbare mallen; meestal gebruikt voor de borstwering van balkons. stootborden. Op het secretariaat, smalle gietijzerenHard, bros en niet smeedbaar ijzer; gegoten in herbruikbare mallen; meestal gebruikt voor de borstwering van balkons. wenteltrapTrap die rond een centrale, verticale as of opening spiraalvormig omhoog loopt..Turnzaal metmooi bewerkt metalen skelet; lambriseringWandbetimmering, meestal bestaande uit paneelwerk, aangebracht tegen een binnenmuur (vaak het onderste gedeelte ervan); later ook in marmer, stucwerk, … van witte en bruine keramische tegels; muren geritmeerd door pilastersPlatte, weinig uitspringende muurpijler, vaak met basis en kapiteel. en bogenConstructie waarvan de beschrijvende lijnen delen van cirkels of gebogen lijnen zijn en waarin alle drukkrachten optreden.. In souterrainHoge kelder of half verzonken verdieping. onder meer oude metalen spoelbak.


Archieven
CHDStG.
Verzameling postkaarten Dexia Bank.

Publicaties en studies
MOMMENS, G., Les Transformations et Embellissements de Saint-Gilles-lez-Bruxelles, 1885-1905, Brussel, 1905.
Top
Afkortingen | Onderzoek en redactie : 1997-2004.
VerbindingslaanVerbindingslaanDrukkerijstraatDrukkerijstraatHermann DumontpleinHermann DumontpleinLoncinstraatLoncinstraatBareelBareelHalvemaanstraatHalvemaanstraatArgonnestraatArgonnestraatMaurice WilmottestraatMaurice WilmottestraatWaterloose SteenwegWaterloose SteenwegBethlehemplein 4Bethlehemplein 4Bethlehemplein 5-5aBethlehemplein 5-5aBethlehemplein 6-8Bethlehemplein 6-8
Deze notitie
Bethlehemplein 10
Théodore Verhaegenstraat 139, 143Bethlehemplein 10
Théodore Verhaegenstraat 139, 143
DefacqzstraatDefacqzstraatGoedheidstraatGoedheidstraatGisbert CombazstraatGisbert CombazstraatGaribaldistraatGaribaldistraatRetoricastraatRetoricastraatSchietbaanstraatSchietbaanstraatDenemarkenstraatDenemarkenstraatLombardijestraatLombardijestraatJef LambeauxlaanJef LambeauxlaanLouizapleinLouizapleinClementinalaanClementinalaanHoge BruglaanHoge Bruglaan