Brussels Hoofdstedelijk Gewest
inventaris van het bouwkundig erfgoed
Inventaris
Inleidingen
Kaart
Glossarium
Links
info
ATexte taille S ATexte taille M ATexte taille L | FR
Van tot


Contact - Wettelijke melding - © Monumenten & Landschappen - Credits
Abdijstraat (gesloopt), gevel van herenhuis van schilderes Anna Boch, arch. Paul Hermanus, GAE/DS 312-282 (1901).Abdijstraat (gesloopt), gevel van (...)Abdijstraat 27 (foto 2005).Abdijstraat 27 (foto (...)Abdijstraat 27A (foto 2005).Abdijstraat 27A (foto (...)Abdijstraat (gesloopt), grondplan van de benedenverdieping van het herenhuis van de schilderes Anna Boch, arch. Paul Hermanus, GAE/DS 312-282 (1901).Abdijstraat (gesloopt), grondplan van (...)Abdijstraat (gesloopt), doorsnede van het herenhuis van de schilderes Anna Boch, arch. Paul Hermanus, GAE/DS 312-282 (1901).Abdijstraat (gesloopt), doorsnede van (...)Abdijstraat 30 en Vleurgatsesteenweg 282 (foto 2006).Abdijstraat 30 en Vleurgatsesteenweg (...)
Zoom : Abdijstraat (gesloopt), gevel van herenhuis van schilderes Anna Boch, arch. Paul Hermanus, GAE/DS 312-282 (1901). Zoom
Abdijstraat (gesloopt), gevel van herenhuis van schilderes Anna Boch, arch. Paul Hermanus, GAE/DS 312-282 (1901).
Elsene

Abdijstraat

PDF - versiePDF - versieLigging tonenLigging tonenVerzenden per e-mailVerzenden per e-mail

Deze straatnotitie beschrijft enkel het straatgedeelte op Elsene. Lees hier de beschrijving van het straatgedeelte op Brussel Uitbreiding Zuid.


Bekijk de weerhouden gebouwen

Van de Louizalaan, waarmee ze evenwijdig loopt, naar de Waterloosesteenweg. Deels op grondgebied van Elsene – nr. 13 tot 95 en nr. 12 tot 64 –, deels op dat van Brussel Kruist de Van Eyckstraat en Sint-Jorisstraat en vervolgens de Vleurgatsesteenweg. Via de Hector Denisstraat is ze ook verbonden met de Henri Michauxsquare.

De Abdijstraat ligt in de zone van het Plan général d'alignement pour l'ouverture de rues et places sur le territoire compris entre l'avenue de la Cambre et les chaussées de Waterloo et de Charleroi, of het plan voor de zogenaamde TenBosch-wijk, goedgekeurd bij K.B. van 20.02.1864. Het tracé dat toen gebogen was, werd rechtgetrokken bij K.B. van 08.10.1901.

Deze straat, die vroeger rue de l'Horticulture [Tuinbouwstraat] werd genoemd, ligt op het tracé van de voormalige Kruisweg of ‘steenweg naar Vleurgat', een oude bestrate weg tussen de Vleurgatsesteenweg en de Terkamerenabdij. Ze kreeg haar naam die refereert aan laatstgenoemd gebouw, tijdens de gemeenteraadszitting van Brussel van 23.11.1866 (Bulletin communal de Bruxelles, 1866, II, p. 998).

Thans is de straat bebouwd met panden die een mooi overzicht geven van de grote stilistische tendensen, gaande van het neoclassicismeArchitectuurstroming (vanaf eind 18e eeuw tot ca. 1914) met voorliefde voor orde en symmetrie, gekenmerkt door bepleisterde en wit beschilderde lijstgevels die het stadsbeeld uniformiseren. Verhoudingen en vormentaal van deze stroming evolueren met de tijd. – de eerste gebouwen dateren uit de laatste decennia van de 19e eeuw –, over het eclecticisme en de laatste opflakkeringen van de neostijlen (zie nr. 49, 51), de Beaux-ArtsstijlArchitectuurstroming (ca. 1905-1930) met reminiscenties aan de grote Franse architectuurstijlen uit de 18e eeuw. Rijk en zorgvuldig gedecoreerde gevels in natuursteen en/of simili of in combinatie met baksteen. Borstweringen en poorten in fraai uitgewerkt smeedwerk. (zie nr. 22-24, nr. 32 tot nr. 42, nr. 52 tot nr. 56, nr. 61 tot 75) tot het laatmodernisme (nr. 26: l'I.E.S.S.I.D. (Institut d'Enseignement supérieur Social des Sciences de l'Information et de la Documentation), architect Paul Émile Vincent, 1954-1960; nr. 28: 1936, verbouwd in 1947 door architect Jacques Obozinski; nr. 28B: architect J. J. Eggerick, 1937).
De bebouwing bestaat hoofdzakelijk uit burgerwoningen. Sommige vormen bijzonder homogene huizenrijen (zie nr. 17 tot nr. 33 – waarvan nr. 25, van 1905, en nr. 27 en 27A, van ca. 1900, thans verbouwd), gebouwd tussen 1900 en 1925 (eveneens vermeldenswaard: nr. 33: 1904; nr. 45: 1895: nr. 58: gedateerd ‘Anno 1909').
Tussen deze traditionele bebouwing vallen meerdere panden op met een opmerkelijk karakter (zie nr. 19, 21, 22-24, 31, 49, 51), en ook kunstenaarswoningen, waaronder die van schilder en afficheontwerper Henri Cassiers (1858-1944) (zie nr. 12), de schilder Isidore Verheyden (1846-1905) (gesloopt) en de schilder en beeldhouwer Constantin Meunier (1931-1905) (zie nr. 59), die de neoimpressionistische schilder Théo Van Rysselberghe (1862-1926) tot buur had. Deze liet de plannen plan van zijn huis ontwerpen door zijn broer, de architect Octave Van Rysselberghe, een van de stuwende krachten van de art nouveauInternationale beweging (1893 - ca. 1914) als reactie op de ‘neo’-stijlen, maar met sterk lokale verschillen. In België kent de stijl twee stromingen, namelijk de florale art nouveau met Victor Horta als boegbeeld en anderzijds de geometrische art nouveau beïnvloed door Paul Hankar of de Wiener Secession. (zie nr. 63).

Abdijstraat 30 en Vleurgatsesteenweg 282 (foto 2006).

Op de hoek van de Abdijstraat en de Vleurgatsesteenweg bevindt zich een hoekgebouw met appartementen in modernistischeInternationale stijl (vanaf ca. 1920) waarbij het functionele primeert op de vorm. Wordt gekenmerkt door een rationeel grondplan, eenvoudige geometrische vormen, platte daken en het gebruik van moderne materialen zoals gewapend beton. stijl, naar ontwerp van de architect Isia Isgour (Abdijstraat nr. 30 – Vleurgatsesteenweg nr. 282). Tot in 1954 stond op deze plaats het herenhuis met art-nouveauinvloeden van Anna Boch (1848-1936). Hier organiseerde deze schilderes ‘muzikale maandagen' waar bekende kunstenaars als Eugène en Théo Isaÿe (deze woonde op het nr. 29 – zie dit nr.), Gabriel Fauré, Vincent d'Indy of de zangeres Marie-Anne Weber elkaar ontmoetten (architect Paul Hermanus, 1901, het interieur werd ontworpen door de architect Victor Horta; GAE/DS 312-282).

Archieven
GAE/OW Historique des rues (1925); GAE/OW 1; GAE/OW Q15 Quartier Tenbosch (dozen nr. 11 en 44).

GAE/DS 25: 1-25; 26: 1-26; 27 et 27A: 1-27; 28: 1-28; 28B: 1-28B; 30: 1-30; 33: 1-33; 45: 1-45; 58: 1-58.


Publicaties en studies
DUQUENNE, X., L'avenue Louise à Bruxelles, s.l., s.d., niet gepubliceerd manuscript, p. 91.

THOMAS, Th., DULIERE, C., Anna Boch 1848-1936 (tentoonstellingscatalogus), La renaissance du livre-Musée royal de Mariemont, Doornik-Morlanwelz, 2000, pp. 110-115, 125-129.

Tijdschriften
26: ‘Institut d'études sociales à Bruxelles, Architectes P. Vincent et R. Decastiaux', Architecture, 41, 1961, pp. 792-795; ‘Institut d'Études Sociales de l'État, Arch.: Paul E. Vincent (Groupe N.A.) et Robert Decastiaux', La Maison, 4, 1961, pp. 126-131.
Top
Afkortingen | Onderzoek en redactie : .
Lang-LevenstraatLang-LevenstraatMaliestraatMaliestraatScarronstraatScarronstraatRenier ChalonstraatRenier ChalonstraatGeorges BrugmannpleinGeorges BrugmannpleinNeststraatNeststraatVenetiëstraatVenetiëstraatHendrik ConsciencepleinHendrik ConsciencepleinAfrikaanse StraatAfrikaanse StraatAbdijstraat 2Abdijstraat 2Van Eyckstraat 54
Abdijstraat 9-11Van Eyckstraat 54
Abdijstraat 9-11
ProvooststraatProvooststraatJean-Baptiste MeunierstraatJean-Baptiste MeunierstraatFélix BoviestraatFélix BoviestraatBrugmannlaanBrugmannlaanGedachtenissquareGedachtenissquareDublinstraatDublinstraatCharles GrauxpleinCharles GrauxpleinVredestraatVredestraatWérystraatWérystraatJean-Baptiste ColynsstraatJean-Baptiste ColynsstraatBerkendaalstraatBerkendaalstraatGeorges LorandstraatGeorges LorandstraatJules LejeunestraatJules Lejeunestraat