Zoom
Patriottenstraat, pare kant in de richting van het Geuzenplein (foto 2008).
Patriottenstraat
Van Maragaretasquare naar Notelaarsstraat, ter hoogte van het Jamblinne de Meux-plein op Schaarbeek. In oostelijke richting in het verlengde van de Margaretasquare. De Bordiaustraat en Titiaanstraat komen er op uit. Doorkruist op twee derde van zijn parcours het Geuzenplein.
Aangelegd volgens het rooilijnenplan van de Noord-Oostwijk, ontworpen door architect Gédéon Bordiau en goedgekeurd bij K.B. van 20.12.1875. Op dit plan is het laatste straatgedeelte tussen het Geuzenplein en de Notelaarsstraat slechts schetsmatig aangegeven. Dit stuk liep inderdaad over het terrein van een weeshuis dat een jaar eerder was opgericht door de Administration des Hospices et Secours de la Ville de Bruxelles (zie Notelaarsstraat).

Hoewel de hele straat nog in stippellijn voorkomt op het in 1881 door het Institut cartographique militaire opgestelde plan, zijn de twee eerste straatgedeelten voluit aangegeven op het plan dat hetzelfde instituut in 1894 opstelde. Pas enkele jaren later werd de straat verlengd tot aan de Notelaarsstraat, nadat het plan daarvoor was goedgekeurd door de Gemeenteraad van 02.10.1899. Ongeveer een derde van het terrein van het weeshuis werd daarvoor onteigend en verkaveld.
Op het einde van de jaren 1970 werd het in onbruik geraakte weeshuis gesloopt en vervangen door een kantorencomplex, dat in 1985 werd ontworpen door de architecten De Smet en Whalley; het heeft thans het nr. 81 van de Patriottenstraat. De tuin van het weeshuis werd toen heraangelegd als openbaar park.
Zoals de meeste straten van deze wijk, verwijst de naam van de straat naar de geschiedenis van ons land. Hij werd toegekend bij de collegebesluiten van de Stad Brussel van 14.04 en 15.05.1877 en verwijst blijkbaar naar diegenen die vochten voor de onafhankelijkheid van België.
De erg homogene straat is bebouwd met eengezinswoningen in eclectischeVeel voorkomende stijl (ca. 1850-1914) die inspiratie put uit verschillende architectuurstijlen uit het verleden. Komt door de combinatie van enerzijds verschillende stijlelementen en anderzijds nieuwe technieken en materialen tot een unieke eigentijdse creatie. stijl of met neoclassicistischeArchitectuurstroming (vanaf eind 18e eeuw tot ca. 1914) met voorliefde voor orde en symmetrie, gekenmerkt door bepleisterde en wit beschilderde lijstgevels die het stadsbeeld uniformiseren. Verhoudingen en vormentaal van deze stroming evolueren met de tijd. inslag. De meeste daarvan werden ontworpen tussen 1893 en 1903. Sommige werden ontworpen met een handelsruimte op de benedenverdieping, van andere werd de benedenverdieping later verbouwd tot handelsruimte.

Een huis van 1896 in eclectischeVeel voorkomende stijl (ca. 1850-1914) die inspiratie put uit verschillende architectuurstijlen uit het verleden. Komt door de combinatie van enerzijds verschillende stijlelementen en anderzijds nieuwe technieken en materialen tot een unieke eigentijdse creatie. stijl bezit een opvallende gevel met talrijke sgraffitiSgraffito (Italiaans, van sgraffiare: krabben), decoratieve muurtechniek waarbij men een donkere pleisterlaag (doorgaans zwart, roetbruin of grijs) met een lichtgekleurde pleisterlaag bedekt; door de bovenste, nog niet verharde, laag weg te nemen volgens een vooraf bepaald grafisch ontwerp ontstaat een verdiepte tekening; de lichtgekleurde pleisterlaag kan bovendien gekleurd worden ‘al fresco’ (op de verse pleister) of ‘al secco’ (op de droge pleister). (zie nr. 56). De woning op nr. 10, in 1897 ontworpen door architect Henry PironUitstekende versiering op de nok van een dak in de vorm van een decoratieve metalen, terracotta of houten bol of stang (makelaar). bezat oorspronkelijk elementen in neo-Vlaamse renaissanceVlaams renaissance (vanaf 16e eeuw). Stijl die elementen uit de Italiaanse renaissance toepast op de traditionele bak- en zandsteenstijl. De neo-Vlaamse renaissance (ca 1860-1914) grijpt vanuit een nationalistische tendens terug naar de Vlaamse renaissance en haar specifieke ornamentiek. De stijl kenmerkt zich door een polychroom materiaalgebruik en een volumespel d.m.v. erkers, torentjes, trapgevels, enz.. Het is thans verhoogd en zijn erkerRechthoekig of veelhoekig uitbouwsel, als het ware op de gevel geplakt en daardoor deel uitmakend van de achterliggende ruimte; vaak over één of meer verdiepingen gestapeld. werd gesloopt.

Enkele eclectischeVeel voorkomende stijl (ca. 1850-1914) die inspiratie put uit verschillende architectuurstijlen uit het verleden. Komt door de combinatie van enerzijds verschillende stijlelementen en anderzijds nieuwe technieken en materialen tot een unieke eigentijdse creatie. huizen ontworpen door de architecten Pierre Van Beesen (zie nr. 32) en Louis Berden (zie nr. 39) zijn beïnvloed door de art nouveauInternationale beweging (1893 - ca. 1914) als reactie op de ‘neo’-stijlen, maar met sterk lokale verschillen. In België kent de stijl twee stromingen, namelijk de florale art nouveau met Victor Horta als boegbeeld en anderzijds de geometrische art nouveau beïnvloed door Paul Hankar of de Wiener Secession.. Op het einde van de straat bevindt zich een huis in Beaux-ArtsstijlArchitectuurstroming (ca. 1905-1930) met reminiscenties aan de grote Franse architectuurstijlen uit de 18e eeuw. Rijk en zorgvuldig gedecoreerde gevels in natuursteen en/of simili of in combinatie met baksteen. Borstweringen en poorten in fraai uitgewerkt smeedwerk., in 1903 ontworpen door architect Arthur Verhelle (zie nr. 82).

Het huis van 1893 op nr. 55, werd in 1939 door architect Max Peeters verbouwd in modernistischeInternationale stijl (vanaf ca. 1920) waarbij het functionele primeert op de vorm. Wordt gekenmerkt door een rationeel grondplan, eenvoudige geometrische vormen, platte daken en het gebruik van moderne materialen zoals gewapend beton. stijl. Aan pare kant werden de twee eerste nummers van de straat, op de hoek met de Margaretasquare gesloopt en vervangen door de Résidence Europe (architecten H. Peremans en J. Vande Velde, 1965).
Aangelegd volgens het rooilijnenplan van de Noord-Oostwijk, ontworpen door architect Gédéon Bordiau en goedgekeurd bij K.B. van 20.12.1875. Op dit plan is het laatste straatgedeelte tussen het Geuzenplein en de Notelaarsstraat slechts schetsmatig aangegeven. Dit stuk liep inderdaad over het terrein van een weeshuis dat een jaar eerder was opgericht door de Administration des Hospices et Secours de la Ville de Bruxelles (zie Notelaarsstraat).
Hoewel de hele straat nog in stippellijn voorkomt op het in 1881 door het Institut cartographique militaire opgestelde plan, zijn de twee eerste straatgedeelten voluit aangegeven op het plan dat hetzelfde instituut in 1894 opstelde. Pas enkele jaren later werd de straat verlengd tot aan de Notelaarsstraat, nadat het plan daarvoor was goedgekeurd door de Gemeenteraad van 02.10.1899. Ongeveer een derde van het terrein van het weeshuis werd daarvoor onteigend en verkaveld.
Op het einde van de jaren 1970 werd het in onbruik geraakte weeshuis gesloopt en vervangen door een kantorencomplex, dat in 1985 werd ontworpen door de architecten De Smet en Whalley; het heeft thans het nr. 81 van de Patriottenstraat. De tuin van het weeshuis werd toen heraangelegd als openbaar park.
Zoals de meeste straten van deze wijk, verwijst de naam van de straat naar de geschiedenis van ons land. Hij werd toegekend bij de collegebesluiten van de Stad Brussel van 14.04 en 15.05.1877 en verwijst blijkbaar naar diegenen die vochten voor de onafhankelijkheid van België.
De erg homogene straat is bebouwd met eengezinswoningen in eclectischeVeel voorkomende stijl (ca. 1850-1914) die inspiratie put uit verschillende architectuurstijlen uit het verleden. Komt door de combinatie van enerzijds verschillende stijlelementen en anderzijds nieuwe technieken en materialen tot een unieke eigentijdse creatie. stijl of met neoclassicistischeArchitectuurstroming (vanaf eind 18e eeuw tot ca. 1914) met voorliefde voor orde en symmetrie, gekenmerkt door bepleisterde en wit beschilderde lijstgevels die het stadsbeeld uniformiseren. Verhoudingen en vormentaal van deze stroming evolueren met de tijd. inslag. De meeste daarvan werden ontworpen tussen 1893 en 1903. Sommige werden ontworpen met een handelsruimte op de benedenverdieping, van andere werd de benedenverdieping later verbouwd tot handelsruimte.
Een huis van 1896 in eclectischeVeel voorkomende stijl (ca. 1850-1914) die inspiratie put uit verschillende architectuurstijlen uit het verleden. Komt door de combinatie van enerzijds verschillende stijlelementen en anderzijds nieuwe technieken en materialen tot een unieke eigentijdse creatie. stijl bezit een opvallende gevel met talrijke sgraffitiSgraffito (Italiaans, van sgraffiare: krabben), decoratieve muurtechniek waarbij men een donkere pleisterlaag (doorgaans zwart, roetbruin of grijs) met een lichtgekleurde pleisterlaag bedekt; door de bovenste, nog niet verharde, laag weg te nemen volgens een vooraf bepaald grafisch ontwerp ontstaat een verdiepte tekening; de lichtgekleurde pleisterlaag kan bovendien gekleurd worden ‘al fresco’ (op de verse pleister) of ‘al secco’ (op de droge pleister). (zie nr. 56). De woning op nr. 10, in 1897 ontworpen door architect Henry PironUitstekende versiering op de nok van een dak in de vorm van een decoratieve metalen, terracotta of houten bol of stang (makelaar). bezat oorspronkelijk elementen in neo-Vlaamse renaissanceVlaams renaissance (vanaf 16e eeuw). Stijl die elementen uit de Italiaanse renaissance toepast op de traditionele bak- en zandsteenstijl. De neo-Vlaamse renaissance (ca 1860-1914) grijpt vanuit een nationalistische tendens terug naar de Vlaamse renaissance en haar specifieke ornamentiek. De stijl kenmerkt zich door een polychroom materiaalgebruik en een volumespel d.m.v. erkers, torentjes, trapgevels, enz.. Het is thans verhoogd en zijn erkerRechthoekig of veelhoekig uitbouwsel, als het ware op de gevel geplakt en daardoor deel uitmakend van de achterliggende ruimte; vaak over één of meer verdiepingen gestapeld. werd gesloopt.
Enkele eclectischeVeel voorkomende stijl (ca. 1850-1914) die inspiratie put uit verschillende architectuurstijlen uit het verleden. Komt door de combinatie van enerzijds verschillende stijlelementen en anderzijds nieuwe technieken en materialen tot een unieke eigentijdse creatie. huizen ontworpen door de architecten Pierre Van Beesen (zie nr. 32) en Louis Berden (zie nr. 39) zijn beïnvloed door de art nouveauInternationale beweging (1893 - ca. 1914) als reactie op de ‘neo’-stijlen, maar met sterk lokale verschillen. In België kent de stijl twee stromingen, namelijk de florale art nouveau met Victor Horta als boegbeeld en anderzijds de geometrische art nouveau beïnvloed door Paul Hankar of de Wiener Secession.. Op het einde van de straat bevindt zich een huis in Beaux-ArtsstijlArchitectuurstroming (ca. 1905-1930) met reminiscenties aan de grote Franse architectuurstijlen uit de 18e eeuw. Rijk en zorgvuldig gedecoreerde gevels in natuursteen en/of simili of in combinatie met baksteen. Borstweringen en poorten in fraai uitgewerkt smeedwerk., in 1903 ontworpen door architect Arthur Verhelle (zie nr. 82).
Het huis van 1893 op nr. 55, werd in 1939 door architect Max Peeters verbouwd in modernistischeInternationale stijl (vanaf ca. 1920) waarbij het functionele primeert op de vorm. Wordt gekenmerkt door een rationeel grondplan, eenvoudige geometrische vormen, platte daken en het gebruik van moderne materialen zoals gewapend beton. stijl. Aan pare kant werden de twee eerste nummers van de straat, op de hoek met de Margaretasquare gesloopt en vervangen door de Résidence Europe (architecten H. Peremans en J. Vande Velde, 1965).
Archieven
SAB/OW 16767 (1898-1902); 10: 18676 (1897); 55: 18667 (1893), 50284 (1939); Margaretasquare 14-15: 89082 (1965).
SAB/Bulletin communal de Bruxelles, 1877, t. I, p. 316; 1899, t. II, p. 608.
SAB/PP 953 (1875), 956-957 (1879).
SAB/OW 16767 (1898-1902); 10: 18676 (1897); 55: 18667 (1893), 50284 (1939); Margaretasquare 14-15: 89082 (1965).
SAB/Bulletin communal de Bruxelles, 1877, t. I, p. 316; 1899, t. II, p. 608.
SAB/PP 953 (1875), 956-957 (1879).
Kaarten / plannen
Bruxelles et ses environs, Institut cartographique militaire, 1881 (Koninklijke Bibliotheek van België, Kaarten en Plannen).
Bruxelles et ses environs, Institut cartographique militaire, 1894 (SAB/OW 16767
Bruxelles et ses environs, Institut cartographique militaire, 1881 (Koninklijke Bibliotheek van België, Kaarten en Plannen).
Bruxelles et ses environs, Institut cartographique militaire, 1894 (SAB/OW 16767
Afkortingen | Onderzoek en redactie : 2006-2008.






































