Clovislaan, zicht op de pare kant vanaf (...)
Clovislaan, zicht op de onpare kant in (...)
Zicht op de Clovislaan in de richting (...)
Clovislaan in 1881, voordat de (...)
Clovislaan in 1894. De spoorlijn loopt (...)
Clovislaan nr. 3. Appartementsgebouw (...)
Clovislaan nr. 3. Twee herenhuizen (...)
Clovislaan 75-79, Kinderdagverblijf van (...)
Clovislaan 75-79, de oude, thans (...)
Clovislaan 75-79, klooster van de Sœurs (...)
Clovislaan 75-79, klooster van de Sœurs (...)
Zoom
Clovislaan, zicht op de pare kant vanaf de Ambiorixsquare (foto 2007).
Clovislaan
Van de Ambiorixsquare naar Keizer Karelstraat en Leuvensesteenweg. In het midden doorkruist door de Grevelingenstraat.
Deze brede straat werd aangelegd volgens het rooilijnenplan van de Noord-Oostwijk ontworpen door architect Gédéon Bordiau en goedgekeurd bij K.B. van 20.12.1875. De architect tekende haar als symmetrische tegenhanger van de Karel de Grotelaan, waarvan het gebogen tracé wordt bepaald door de spoorlijn die hij in de straat wilde integreren. Deze spoorlijn die de wijk tussen de Leuvensesteenweg en de Wetstraat doorkruist, moest bovengronds blijven tussen de steenweg en de Ambiorixsquare en volgde het tracé van de huidige John Waterloo Wilsonstraat.
De Clovislaan komt voor op het in 1881 door het Institut cartographique militaire opgestelde plan van Brussel. Toen de aanleg van de Noord-Oostwijk in volle gang was, vroegen de gemeenten Sint-Joost-ten-Noode en Schaarbeek echter dat de spoorlijn meer naar het oosten zou worden verplaatst (Bulletin communal, 1881, t. II, pp. 379-381).
Op Brussel bood deze wijziging de mogelijkheid om de lijn ondergronds te laten lopen onder de Clovislaan en op de plaats van haar oude bedding, de Wilsonstraat aan te leggen. De werken werden midden jaren 1880 uitgevoerd. In de Clovislaan werden toen verluchtingsgaten aangebracht. Drie daarvan werden in 1914 afgeschaft. Thans heeft de laan een centrale beplante berm, waarin twee ronde verluchtingsgaten uitkomen.
Zoals de meeste straten in de wijk verwijst de naam van de square naar de geschiedenis van ons land. Net als de Karel de Grotelaan en de Karel Martelstraat, refereert de naam aan de Frankische periode. Clovis was van 481 tot 511 koning van de Franken. De naam werd toegekend door de collegebesluiten van de Stad Brussel van 14.04 en 15.05.1877.
De straat werd geleidelijk bebouwd tussen 1890 en 1926. Het tweede straatgedeelte aan pare kant werd in de jaren 1890 het eerste bebouwd met huizen met neoclassicistischeArchitectuurstroming (vanaf eind 18e eeuw tot ca. 1914) met voorliefde voor orde en symmetrie, gekenmerkt door bepleisterde en wit beschilderde lijstgevels die het stadsbeeld uniformiseren. Verhoudingen en vormentaal van deze stroming evolueren met de tijd. inslag. De rest van de laan bestaat vooral uit vrij rijke huizen in eclectischeVeel voorkomende stijl (ca. 1850-1914) die inspiratie put uit verschillende architectuurstijlen uit het verleden. Komt door de combinatie van enerzijds verschillende stijlelementen en anderzijds nieuwe technieken en materialen tot een unieke eigentijdse creatie. stijl, met daartussen hier en daar woningen uit de jaren 1910 en 1920 met elementen in Beaux-ArtsstijlArchitectuurstroming (ca. 1905-1930) met reminiscenties aan de grote Franse architectuurstijlen uit de 18e eeuw. Rijk en zorgvuldig gedecoreerde gevels in natuursteen en/of simili of in combinatie met baksteen. Borstweringen en poorten in fraai uitgewerkt smeedwerk..
De straat heeft twee opmerkelijke huizen in art nouveauInternationale beweging (1893 - ca. 1914) als reactie op de ‘neo’-stijlen, maar met sterk lokale verschillen. In België kent de stijl twee stromingen, namelijk de florale art nouveau met Victor Horta als boegbeeld en anderzijds de geometrische art nouveau beïnvloed door Paul Hankar of de Wiener Secession., het eerste is anoniem (zie nr. 15), het tweede werd in 1899 ontworpen door architect Gustave Strauven (zie nr. 85).
Op de hoeken met de Grevelingenstraat staan twee indrukwekkende gebouwen tegenover elkaar: het Athénée Adolphe Max (zie nr. 40-42) en de kinderkribbe Gabrielle Vandervelde (zie Grevelingenstraat nr. 55). In 1908 vestigde de Compagnie internationale des Wagons-Lits et des Grands Express européens zijn zetel in het tweede straatgedeelte (zie nr. 51-53).
Op het nr. 3 op de hoek met de Ambiorixsquare waar het nr. 52 heeft, bevindt zich een groot bakstenen appartementsgebouw, in 1937 ontworpen door architect Raphaël Lambin, dat resulteert uit de verbouwing van twee herenhuizen van 1906. Nr. 5 en 7 vormen een geheel van twee analoge huizen. Dit geheel was oorspronkelijk identiek met de nr. 84 en 86 van de John Waterloo Wilsonstraat, gelegen aan de andere kant van hetzelfde huizenblok. De vier huizen werden in 1895 ontworpen door architect Édouard Elle.
De oorspronkelijke bebouwing werd hier en daar vervangen door recentere gebouwen. Het politiecommissariaat op nr. 10, in 1980 ontworpen door architect Jean Potvin, vervangt drie huizen van 1899 (nr. 6) en 1900 (nr. 8, 10). Een garage op nr. 12 werd vervangen door een postmodernTegenbeweging (sinds ca. 1980) van het modernisme. Het functionalisme wordt in vraag gesteld, terwijl vormelementen uit het verleden (classicisme, art deco, enz.) opnieuw en op eigentijdse wijze worden toegepast. appartementsgebouw van na 1984. Op nr. 80 werd in de jaren 1990 de Sint-Michielskapel, eveneens in postmoderneTegenbeweging (sinds ca. 1980) van het modernisme. Het functionalisme wordt in vraag gesteld, terwijl vormelementen uit het verleden (classicisme, art deco, enz.) opnieuw en op eigentijdse wijze worden toegepast. stijl, gebouwd.
In het tweede deel van de straat, op nr. 75-79, bevindt zich het indrukwekkende kinderdagverblijf van de diensten van de Europese Unie. Dit werd in 1988 ontworpen door het bureau M. & C. Marijnissen et associés. Het is gebouwd op een groot doorlopend terrein, waarop zich in de John Waterloo Wilsonstraat nr. 16-24 nog een tweede gebouw bevindt. Het gebouw in de Clovislaan vervangt twee voormalige kloosters. Op nr. 77-79 dat van de Sœurs gardiennes de l'Eucharistie ontworpen in 1900. Het had een gevel in eclectischeVeel voorkomende stijl (ca. 1850-1914) die inspiratie put uit verschillende architectuurstijlen uit het verleden. Komt door de combinatie van enerzijds verschillende stijlelementen en anderzijds nieuwe technieken en materialen tot een unieke eigentijdse creatie. stijl met tien traveeënVerticale geleding van een gevel, bepaald door afstand tussen twee opeenvolgende steunpunten (vb. muurdammen, zuilen, ...) en bezat een neogotischeHistoriserende stijl (vanaf ca. 1860) die teruggrijpt naar de gotische vormentaal met o.m. spitsbogen, verticalisme, puntgevels, erkers, enz. Neotudor inspireert zich op de specifieke vormentaal van de overgangsperiode tussen gotiek en renaissance in Engeland onder de Tudors. kapel. Op nr. 75 dat van de Sœurs franciscaines de la Sainte-Famille, in 1910 ontworpen door architect Jos. Bittebier. De gevel telde drie bouwlagen en zes traveeënVerticale geleding van een gevel, bepaald door afstand tussen twee opeenvolgende steunpunten (vb. muurdammen, zuilen, ...). Vanaf 1982 werd in de voormalige kloostergebouwen een kinderdagverblijf ondergebracht. Het nieuwe complex werd begin jaren 1990 gebouwd. De gevels van het plan van 1988 werden tijdens de bouw gewijzigd. In de Wilsonstraat werden huizen in eclectischeVeel voorkomende stijl (ca. 1850-1914) die inspiratie put uit verschillende architectuurstijlen uit het verleden. Komt door de combinatie van enerzijds verschillende stijlelementen en anderzijds nieuwe technieken en materialen tot een unieke eigentijdse creatie. stijl, in 1902 ontworpen door architect Émile Dewé, vervangen door het nieuwe gebouw. Het bewaarde nr. 24 fungeert als conciërgewoning en werd met laatstgenoemd gebouw verbonden (zie dit nummer in de Wilsonstraat).
Deze brede straat werd aangelegd volgens het rooilijnenplan van de Noord-Oostwijk ontworpen door architect Gédéon Bordiau en goedgekeurd bij K.B. van 20.12.1875. De architect tekende haar als symmetrische tegenhanger van de Karel de Grotelaan, waarvan het gebogen tracé wordt bepaald door de spoorlijn die hij in de straat wilde integreren. Deze spoorlijn die de wijk tussen de Leuvensesteenweg en de Wetstraat doorkruist, moest bovengronds blijven tussen de steenweg en de Ambiorixsquare en volgde het tracé van de huidige John Waterloo Wilsonstraat.
De Clovislaan komt voor op het in 1881 door het Institut cartographique militaire opgestelde plan van Brussel. Toen de aanleg van de Noord-Oostwijk in volle gang was, vroegen de gemeenten Sint-Joost-ten-Noode en Schaarbeek echter dat de spoorlijn meer naar het oosten zou worden verplaatst (Bulletin communal, 1881, t. II, pp. 379-381).
Op Brussel bood deze wijziging de mogelijkheid om de lijn ondergronds te laten lopen onder de Clovislaan en op de plaats van haar oude bedding, de Wilsonstraat aan te leggen. De werken werden midden jaren 1880 uitgevoerd. In de Clovislaan werden toen verluchtingsgaten aangebracht. Drie daarvan werden in 1914 afgeschaft. Thans heeft de laan een centrale beplante berm, waarin twee ronde verluchtingsgaten uitkomen.
Zoals de meeste straten in de wijk verwijst de naam van de square naar de geschiedenis van ons land. Net als de Karel de Grotelaan en de Karel Martelstraat, refereert de naam aan de Frankische periode. Clovis was van 481 tot 511 koning van de Franken. De naam werd toegekend door de collegebesluiten van de Stad Brussel van 14.04 en 15.05.1877.
De straat werd geleidelijk bebouwd tussen 1890 en 1926. Het tweede straatgedeelte aan pare kant werd in de jaren 1890 het eerste bebouwd met huizen met neoclassicistischeArchitectuurstroming (vanaf eind 18e eeuw tot ca. 1914) met voorliefde voor orde en symmetrie, gekenmerkt door bepleisterde en wit beschilderde lijstgevels die het stadsbeeld uniformiseren. Verhoudingen en vormentaal van deze stroming evolueren met de tijd. inslag. De rest van de laan bestaat vooral uit vrij rijke huizen in eclectischeVeel voorkomende stijl (ca. 1850-1914) die inspiratie put uit verschillende architectuurstijlen uit het verleden. Komt door de combinatie van enerzijds verschillende stijlelementen en anderzijds nieuwe technieken en materialen tot een unieke eigentijdse creatie. stijl, met daartussen hier en daar woningen uit de jaren 1910 en 1920 met elementen in Beaux-ArtsstijlArchitectuurstroming (ca. 1905-1930) met reminiscenties aan de grote Franse architectuurstijlen uit de 18e eeuw. Rijk en zorgvuldig gedecoreerde gevels in natuursteen en/of simili of in combinatie met baksteen. Borstweringen en poorten in fraai uitgewerkt smeedwerk..
De straat heeft twee opmerkelijke huizen in art nouveauInternationale beweging (1893 - ca. 1914) als reactie op de ‘neo’-stijlen, maar met sterk lokale verschillen. In België kent de stijl twee stromingen, namelijk de florale art nouveau met Victor Horta als boegbeeld en anderzijds de geometrische art nouveau beïnvloed door Paul Hankar of de Wiener Secession., het eerste is anoniem (zie nr. 15), het tweede werd in 1899 ontworpen door architect Gustave Strauven (zie nr. 85).
Op de hoeken met de Grevelingenstraat staan twee indrukwekkende gebouwen tegenover elkaar: het Athénée Adolphe Max (zie nr. 40-42) en de kinderkribbe Gabrielle Vandervelde (zie Grevelingenstraat nr. 55). In 1908 vestigde de Compagnie internationale des Wagons-Lits et des Grands Express européens zijn zetel in het tweede straatgedeelte (zie nr. 51-53).
Op het nr. 3 op de hoek met de Ambiorixsquare waar het nr. 52 heeft, bevindt zich een groot bakstenen appartementsgebouw, in 1937 ontworpen door architect Raphaël Lambin, dat resulteert uit de verbouwing van twee herenhuizen van 1906. Nr. 5 en 7 vormen een geheel van twee analoge huizen. Dit geheel was oorspronkelijk identiek met de nr. 84 en 86 van de John Waterloo Wilsonstraat, gelegen aan de andere kant van hetzelfde huizenblok. De vier huizen werden in 1895 ontworpen door architect Édouard Elle.
De oorspronkelijke bebouwing werd hier en daar vervangen door recentere gebouwen. Het politiecommissariaat op nr. 10, in 1980 ontworpen door architect Jean Potvin, vervangt drie huizen van 1899 (nr. 6) en 1900 (nr. 8, 10). Een garage op nr. 12 werd vervangen door een postmodernTegenbeweging (sinds ca. 1980) van het modernisme. Het functionalisme wordt in vraag gesteld, terwijl vormelementen uit het verleden (classicisme, art deco, enz.) opnieuw en op eigentijdse wijze worden toegepast. appartementsgebouw van na 1984. Op nr. 80 werd in de jaren 1990 de Sint-Michielskapel, eveneens in postmoderneTegenbeweging (sinds ca. 1980) van het modernisme. Het functionalisme wordt in vraag gesteld, terwijl vormelementen uit het verleden (classicisme, art deco, enz.) opnieuw en op eigentijdse wijze worden toegepast. stijl, gebouwd.
In het tweede deel van de straat, op nr. 75-79, bevindt zich het indrukwekkende kinderdagverblijf van de diensten van de Europese Unie. Dit werd in 1988 ontworpen door het bureau M. & C. Marijnissen et associés. Het is gebouwd op een groot doorlopend terrein, waarop zich in de John Waterloo Wilsonstraat nr. 16-24 nog een tweede gebouw bevindt. Het gebouw in de Clovislaan vervangt twee voormalige kloosters. Op nr. 77-79 dat van de Sœurs gardiennes de l'Eucharistie ontworpen in 1900. Het had een gevel in eclectischeVeel voorkomende stijl (ca. 1850-1914) die inspiratie put uit verschillende architectuurstijlen uit het verleden. Komt door de combinatie van enerzijds verschillende stijlelementen en anderzijds nieuwe technieken en materialen tot een unieke eigentijdse creatie. stijl met tien traveeënVerticale geleding van een gevel, bepaald door afstand tussen twee opeenvolgende steunpunten (vb. muurdammen, zuilen, ...) en bezat een neogotischeHistoriserende stijl (vanaf ca. 1860) die teruggrijpt naar de gotische vormentaal met o.m. spitsbogen, verticalisme, puntgevels, erkers, enz. Neotudor inspireert zich op de specifieke vormentaal van de overgangsperiode tussen gotiek en renaissance in Engeland onder de Tudors. kapel. Op nr. 75 dat van de Sœurs franciscaines de la Sainte-Famille, in 1910 ontworpen door architect Jos. Bittebier. De gevel telde drie bouwlagen en zes traveeënVerticale geleding van een gevel, bepaald door afstand tussen twee opeenvolgende steunpunten (vb. muurdammen, zuilen, ...). Vanaf 1982 werd in de voormalige kloostergebouwen een kinderdagverblijf ondergebracht. Het nieuwe complex werd begin jaren 1990 gebouwd. De gevels van het plan van 1988 werden tijdens de bouw gewijzigd. In de Wilsonstraat werden huizen in eclectischeVeel voorkomende stijl (ca. 1850-1914) die inspiratie put uit verschillende architectuurstijlen uit het verleden. Komt door de combinatie van enerzijds verschillende stijlelementen en anderzijds nieuwe technieken en materialen tot een unieke eigentijdse creatie. stijl, in 1902 ontworpen door architect Émile Dewé, vervangen door het nieuwe gebouw. Het bewaarde nr. 24 fungeert als conciërgewoning en werd met laatstgenoemd gebouw verbonden (zie dit nummer in de Wilsonstraat).
Archieven
SAB/OW 32301 (1912), 25378 (1914); 3 en Ambiorixsquare 52: 1999 (1906), (1937); 5, 7: 25384 (1895); 6: 25404 (1899); 8, 10: 25405 (1900), 91984 (1980); 75-79: 25396 (1900), 25034 (1902), 398 (1910), 88484 (1982), 91953 (1988), 105733 (1993).
SAB/Bulletin communal de Bruxelles, 1877, t. I, p. 315; 1881, t. II, pp. 379-381.
SAB/PP 953 (1875), 956-957 (1879).
Kaarten / plannen
Bruxelles et ses environs, Institut cartographique militaire, 1881 (Koninklijke Bibliotheek van België, Kaarten en Plannen).
Afkortingen | Onderzoek en redactie : 2006-2008.
